Ta strona używa ciasteczek, dowiedz się więcejOK
Zimowe ocieplenie
2014-02-19
Wojciech Wojtasiewicz

Tbilisi-Moskwa – nowy etap?

Trwająca olimpiada w rosyjskim kurorcie Soczi może doprowadzić do rozpoczęcia nowego etapu w relacjach pomiędzy Tbilisi a Moskwą. Prezydent Władimir Putin wyraził chęć spotkania ze swoim gruzińskim odpowiednikiem Giorgim Margwelaszwilim. Ostatni raz spotkanie głów dwóch państw – Micheila Saakaszwilego i Dmitrija Miedwiediewa – miało miejsce w lipcu 2008 roku w Astanie, na miesiąc przed wybuchem wojny pięciodniowej. Moskwa i Tbilisi nie utrzymują oficjalnych stosunków dyplomatycznych od jej zakończenia.

Zanim jednak doszło do tej budzącej nadzieje deklaracji, kontrowersje wzbudziła informacja o rzekomym zaproszeniu na uroczystość inauguracji igrzysk, wystosowanym przez rosyjskie władze, dla prezydentów separatystycznych gruzińskich regionów Abchazji i Osetii Południowej – Aleksanda Ankwaba i Leonida Tibiłowa. Do pojawiających się pogłosek odnieśli się szefowa gruzińskiej dyplomacji Maja Pandżykidze i specjalny pełnomocnik premiera Gruzji ds. stosunków z Rosją Zurab Abaszydze, którzy zapowiedzieli, że jeśli informacje się potwierdzą, Gruzja podejmie adekwatne kroki. Koniec końców liderzy Suchumi i Cchinwali pojawili się w Soczi, jednak jako osoby prywatne. Kontrowersje wzbudziła również mapa Gruzji wyświetlona podczas inauguracji olimpiady. Na mapie obszary Abchazji i Osetii Południowej spowite były gęstą mgłą. Sprawę tę zbagatelizowała zarówno Maja Pandżykidze, jak i Władmir Putin.

Deklaracja Putina została sprowokowana przez dziennikarza, który chciał uzyskać informację od prezydenta Rosji, czy ten gotów byłby spotkać się z Giorgim Margwelaszwilim. Putin odpowiedział: „Dlaczego nie? Jeśli on chce". Włodarz Kremla wyraził także zadowolenie z powodu uczestnictwa gruzińskich sportowców w olimpiadzie, co w jego ocenie pomoże w budowie stosunków dwustronnych oraz poinformował o uruchomieniu bezpośrednich lotów pomiędzy Tbilisi a Soczi (połączenie ma zostać utrzymane po zakończeniu olimpiady).

Do deklaracji Putina odnieśli się gruzińscy prezydent i premier. Margwelaszwili powiedział, że oświadczenie rosyjskiego prezydenta zostanie szczegółowo rozważone przez Tbilisi przy udziale zachodnich partnerów. Dodał, że jeśli takie spotkanie miałoby pomóc wzajemnym relacjom to on jest na nie otwarty. Gotowość spotkania z Władimirem Putinem wyraził również premier Irakli Garibaszwili. Kwestia ewentualnych spotkań dyskutowana będzie podczas marcowych rozmów rosyjskiego wiceministra spraw zagranicznych Grigorija Karasina i specjalnego pełnomocnika premiera Gruzji ds. stosunków z Rosją Zurabem Abaszydze.

Ponadto władze gruzińskie wydały komunikat, w którym ostrzegły obcokrajowców przebywających w Soczi, że wjazd na terytorium Abchazji skutkować będzie konsekwencjami karnymi (prawo uchwalone jeszcze przez ekipę Micheila Saakaszwilego mówi o karze grzywny bądź więzienia za nielegalny wjazd i przebywanie na terytoriach separatystycznych republik). Władze Abchazji poinformowały natomiast, że na czas trwania zawodów sportowych uproszczają przepisy wizowe dla obcokrajowców.

 

Bidzina 2.0

Były premier przedstawił swoje plany dotyczące zaangażowania się w budowę społeczeństwa obywatelskiego w Gruzji. Bidzina Iwaniszwili ogłosił powołanie organizacji pozarządowej Obywatel, która została zarejestrowana jeszcze w styczniu.

Dodał, że nie ma jeszcze do końca sprecyzowanych planów dotyczących działalności organizacji pozarządowej, jednak w pierwszej kolejności chciałby, aby Obywatel wspomógł profesjonalizację gruzińskich mediów. Powiedział, że przeznaczać będzie rocznie 50 tysięcy lari dla nowego NGO-su, które pochodzić będą ze środków jego fundacji Cartu.

Ponadto raz jeszcze wyraził swoje poparcie dla integracji europejskiej i euroatlantyckiej Gruzji, skrytykował opozycyjny Zjednoczony Ruch Narodowy uznając go za pseudoopozycję psującą jedynie debatę publiczną oraz wezwał gruzińskie społeczeństwo do wnikliwej kontroli działań rządu. Wyraził także uznanie dla swojego następcy podkreślając, że jego działania przeszły jego najśmielsze oczekiwania.

Bidzina Iwaniszwili odniósł się również do pozycji i wpływów Gruzińskiej Cerkwi Prawosławnej oraz patriarchy Eliasza II. Powiedział, że kościół i jego przywódca popełniają błędy i powinni podlegać krytyce. Iwaniszwili dodał, że niezwykle szanuje osobę Eliasza II, kościół, tradycję i historię Gruzji, co nie sprawia, że musi zgadzać się z każdym stanowiskiem władz kościelnych (Iwaniszwili poparł sztuczne zapłodnienie i metodę in vitro w przeciwieństwie do katolikosa).

 

Budżet, wolność i kontrowersje

Rada miejska Tbilisi na posiedzeniu 12 lutego ponownie nie uchwaliła budżetu stolicy na 2014 rok. Gruzińskie Marzenie, mające większość w radzie, raz jeszcze zarzuciło kierownictwu stolicy ze Zjednoczonego Ruchu Narodowego przygotowanie planu finansowego miasta skrojonego pod własne potrzeby partyjne i wyborcze. Jeśli budżet nie zostanie uchwalony do 11 marca, możliwe jest powołanie przez rząd zastępczych włodarzy, a po 45 dniach przedterminowe wybory.

***

Francuski sąd apelacyjny w południowym mieście Aix-en-Provonce zadecydował o wypuszczeniu na wolność, zatrzymanego w październiku zeszłego roku, byłego szefa policji finansowej i ministra obrony Gruzji w ekipie prezydenta Micheila Saakaszwilego Dawida Kezeraszwilego (będzie on jednak nosił elektroniczną bransoletkę monitorującą). Władze Gruzji wystąpiły o jego ekstradycję.

***

Kontrowersje wzbudziła osoba nowego zastępcy szefa Misji Monitorującej Unii Europejskiej w Gruzji Ryana Grista. Były oficer brytyjskiej armii, który w przeszłości pełni funkcję wiceszefa misji OBWE w Gruzji, nie cieszy się zaufaniem opozycyjnego Zjednoczonego Ruchu Narodowego. Władze partii zwróciły się z apelem do kierownictwa państwa o usunięcie go z Gruzji. Zarzuciły mu działanie na niekorzyść Tbilisi i oskarżyły go o bycie rosyjskim agentem. Grist w czasie wojny sierpniowej udał się do Cchinwali, nie konsultując tego z przełożonymi, za co stracił stanowisko, oraz oskarżył Gruzję o „całkowicie bezkrytyczny i nieproporcjonalny" atak na Osetię Południową. Poparcie dla swojego zastępcy wyraził Toivo Klaar pełniący funkcję szefa misji w Gruzji od września zeszłego roku (jego poprzednikiem był polski generał Andrzej Tyszkiewicz).

 

Gruziński objazd

Irakli Garibaszwili gościł w Brukseli, gdzie spotkał się z najwyższymi władzami UE oraz sekretarzem generalnym NATO. Jose Manuel Barroso wyraził nadzieję, że Tbilisi podpisze umowę stowarzyszeniową do końca sierpnia bieżącego roku. Równocześnie przestrzegał przed prowadzeniem śledztw wobec opozycji motywowanych chęcią politycznego odwetu. Anders Fogh Rasmussen po raz kolejny pochwalił Gruzję za dokonanie ogromnego postępu na ścieżce reformowania i modernizacji własnej armii, co w jego ocenie znacznie przybliża ją do NATO. 

Spiker gruzińskiego parlamentu gościł w Rumunii i na Węgrzech. W Bukareszcie Dawid Usupaszwili spotkał się z przewodniczącymi wyższej i niższej izby rumuńskiego parlamentu oraz ministrem spraw zagranicznych Titusem Corlateanem. Rumuński Senat w specjalnie przyjętej uchwale poparł gruzińskie starania o członkostwo w NATO i w Unii Europejskiej.

Natomiast na Węgrzech Usupaszwili spotkał się z przewodniczącym parlamentu Laszlo Koverem, prezydentem Janoszem Aderem oraz szefami resortów obrony i spraw zagranicznych. Rozmowy również koncentrowały się na europejskich aspiracjach Gruzji.

Prezydent Gruzji udał się z kolei w swoją trzecią oficjalną podróż zagraniczną do Azerbejdżanu (pierwszą odbył do Wilna na szczyt Partnerstwa Wschodniego, drugą do Ankary). W Baku rozmawiał z prezydentem Ilhamem Alijewem, premierem Arturem Rasizade oraz przewodniczącym parlamentu Oktajem Sabirem Asadowem. Alijew podkreślił, że Tbilisi i Baku zawsze wspierają się wzajemnie na forach organizacji międzynarodowych, chociażby w kwestii integralności terytorialnej państw. Prezydenci rozmawiali ponadto o wspólnych projektach gospodarczych, energetycznych oraz o mniejszościach gruzińskiej i azerskiej zamieszkujących obydwa kraje.

 

Żołnierze na medal

W stolicy Gruzji w dniach 11-12 lutego gościła delegacja Komitetu Wojskowego Sojuszu Północnoatlantyckiego (ciało doradztwa wojskowego dla cywilnych organów decyzyjnych NATO).

Jeszcze przed wizytą Komitetu Wojskowego szef gruzińskiego resortu obrony powiedział, że Tbilisi oczekuje nowego instrumentu integracji z NATO na najbliższym szczycie tej organizacji we wrześniu bieżącego roku w Wales. Alasania nie przesądził czy instrumentem tym będzie Plan Działań na Rzecz Członkostwa (MAP), który Gruzja miała nadzieję otrzymać już w 2008 roku na szczycie w Bukareszcie. Kilka dni wcześniej w specjalnym liście sekretarz stanu USA John Kerry oraz czterdziestu członków Izby Reprezentantów wyrazili swoje poparcie dla przyznania Gruzji MAP-u.

Szef Komitetu generał Knud Bartels po spotkaniach z gruzińskimi władzami pochwalił Gruzję za sukcesy w reformowaniu armii i struktur wojskowych, a współpracę pomiędzy Tbilisi a NATO określił mianem wzorowej. Wyraził nadzieję, że zostanie to docenione na zbliżającym się szczycie Sojuszu Północnoatlantyckiego. Wspólnie z Iraklim Alasanią poinformował także, że część gruzińskich wojsk zostanie od 2015 roku włączonych do sił szybkiego reagowania NATO przy finansowym wsparciu USA.

Ponadto Unia Europejska zwróciła się do władz gruzińskich z prośbą o udział w misji militarnej w Republice Środkowoafrykańskiej (EUFOR RCA). Irakli Alasania powiedział, że władze gruzińskie analizują sprawę i w najbliższych dniach podejmą decyzję. Na zeszłorocznym szczycie Partnerstwa Wschodniego Gruzja podpisała z Unią Europejską porozumienie ramowe dotyczące zaangażowania w unijne operacje zarządzania kryzysowego.

 

Wojciech Wojtasiewicz


Powrót
Najnowsze

Via Carpatia. Podróże po Węgrzech i Basenie Karpackim

19.11.2019
Ziemowit Szczerek
Czytaj dalej

Donbas: kruchy pokój?

18.11.2019
Aleksander Kowalewski
Czytaj dalej

Na Białorusi ludzie boją się zmian

17.11.2019
Małgorzata Nocuń Bartosz Panek
Czytaj dalej

Gruzini znów wyszli na ulice

15.11.2019
Wojciech Wojtasiewicz Jakub Janiszewski
Czytaj dalej

Gruzińskie Marzenie w obliczu kryzysu

15.11.2019
Mateusz Kubiak
Czytaj dalej

Gra o tron w Gruzińskim Kościele Prawosławnym

14.11.2019
Daria Szlezyngier
Czytaj dalej

copyrights © 2010-2017 by Kolegium Europy Wschodniej im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego we Wrocławiu