Ta strona używa ciasteczek, dowiedz się więcejOK
Ankieta „Ukąszeni przez Wschód – czyli jak zainteresowaliśmy się Europą Wschodnią i nie tylko” – Strach i fascynacja
2018-04-06
Ziemowit Szczerek

Ziemowit Szczerek: „Wschód. Nie wiem, zaczął się chyba w Radomiu. To było coś, przed czym raczej uciekałem, co mnie przerażało, a co chciałem – i potrzebowałem – oswoić. Jak inne lęki”.

Wschód mnie przerażał, bo żyłem w PRL, za kordonem żelaznej kurtyny, w krajach, które będąc po jednej stronie, tak podobne były do tych ze strony drugiej, a jednak funkcjonowały w innej rzeczywistości. Zupełnie innej. I wiedziałem też, że cała ta opowieść o komunizmie i kurtynie – nie wystarczy, by je opisać. Już przecież Gombrowicz, przed wojną jeszcze, pisał o swoim lęku, że Polska przynależy – mimo swojej rzymskości, łacinki, rzymskiego prawa i obrządku – do Wschodu, do czegoś, co się bynajmniej nie na centrum europejskiej cywilizacji rozciąga, a w drugim kierunku. Czegoś, co odciąga. Ale jednocześnie fascynację tym Wschodem czułem. I nie chodziło tutaj o jego orientalizowanie – choć uważam to histeryczne i kategorycznie odżegnywanie się od jakiejkolwiek formy „orientalizacji” za przesadę robiącą krzywdę wyobraźni. Chodziło o poznanie wypieranej strony siebie samego. I siebie samych.

Książki. Cóż: nie byłoby mnie bez Ukraińców. Andruchowycz, Prohaśko, gdzieś tam pojawiał się Żadan. Wynnyczuk. Czesi, oczywiście, choć ich wschodniość jest absolutnie przez nich wypierana, to jednak nie do końca są w stanie to zrobić. Rosjanie, oczywiście. Litwini. Polacy piszący o Wschodzie. Geopolitycy.

No i podroże. Wyobrażanie sobie. Czytanie relacji. Podrożowanie samo w sobie. Poznawanie świata płackart i kupiejnych, marszrutek i taksistow. Kwartir i gostinic. Cały ten radziecki i poradziecki świat, ktory nie był wcale mniej kolorowy i ciekawy od tego, ktory funkcjonował na Zachodzie. Zachod ma Hiszpanię i Włochy? Radziecja ma Gruzję i Krym! Zachod ma drzemiący antyk Rzymu? Wschod ma Armenię! Zachod ma Skandynawię? Wschod ma Karelię i Przybałcie! I tak dalej, i dalej, aż po Daleki Wschod.

Ziemowit Szczerek

 

Prezentujemy jeden z głosów z ankiety, która ukazała się w najnowszym numerze NEW: Ukąszeni przez Wschód – czyli jak zainteresowaliśmy się Europą Wschodnią i nie tylko.

Fot. Alexey Klyukin (cc by-sa 2.0) commons.wikimedia.org


Powrót
Najnowsze

Wybory prezydenckie na Białorusi: dzień przed wybuchem?

07.08.2020
Maxim Rust
Czytaj dalej

Przed wyrokiem. Sprawa Dmitrijewa

21.07.2020
Czytaj dalej

Niewidzialni Inni

20.07.2020
Anton Saifullayeu Tadeusz Giczan
Czytaj dalej

Wiatr zmiany

06.07.2020
Olga Dryndova

 Słabnący paternalizm państwowy na Białorusi łączy się z niskim poczuciem zaufania do władz. Według badań z lat 2017–2018 jedynie około 40 procent Białorusinów ufało władzom państwowym, w tym 34 procent ministrom, a 33 procent władzom lokalnym.

 
Czytaj dalej

„Nas tu nie ma” czyli niesłyszalny głos białoruskiego środowiska LGBT

29.06.2020
Maxim Rust Nick Antipov Nasta Mancewicz Milana Levitskaya
Czytaj dalej

Kampania prezydencka na Białorusi: (nie)oczywiste wybory

26.06.2020
Maxim Rust Yahor Azarkevich
Czytaj dalej

copyrights © 2010-2020 by Kolegium Europy Wschodniej im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego we Wrocławiu