Ta strona używa ciasteczek, dowiedz się więcejOK
Ankieta „Ukąszeni przez Wschód – czyli jak zainteresowaliśmy się Europą Wschodnią i nie tylko” – Strach i fascynacja
2018-04-06
Ziemowit Szczerek

Ziemowit Szczerek: „Wschód. Nie wiem, zaczął się chyba w Radomiu. To było coś, przed czym raczej uciekałem, co mnie przerażało, a co chciałem – i potrzebowałem – oswoić. Jak inne lęki”.

Wschód mnie przerażał, bo żyłem w PRL, za kordonem żelaznej kurtyny, w krajach, które będąc po jednej stronie, tak podobne były do tych ze strony drugiej, a jednak funkcjonowały w innej rzeczywistości. Zupełnie innej. I wiedziałem też, że cała ta opowieść o komunizmie i kurtynie – nie wystarczy, by je opisać. Już przecież Gombrowicz, przed wojną jeszcze, pisał o swoim lęku, że Polska przynależy – mimo swojej rzymskości, łacinki, rzymskiego prawa i obrządku – do Wschodu, do czegoś, co się bynajmniej nie na centrum europejskiej cywilizacji rozciąga, a w drugim kierunku. Czegoś, co odciąga. Ale jednocześnie fascynację tym Wschodem czułem. I nie chodziło tutaj o jego orientalizowanie – choć uważam to histeryczne i kategorycznie odżegnywanie się od jakiejkolwiek formy „orientalizacji” za przesadę robiącą krzywdę wyobraźni. Chodziło o poznanie wypieranej strony siebie samego. I siebie samych.

Książki. Cóż: nie byłoby mnie bez Ukraińców. Andruchowycz, Prohaśko, gdzieś tam pojawiał się Żadan. Wynnyczuk. Czesi, oczywiście, choć ich wschodniość jest absolutnie przez nich wypierana, to jednak nie do końca są w stanie to zrobić. Rosjanie, oczywiście. Litwini. Polacy piszący o Wschodzie. Geopolitycy.

No i podroże. Wyobrażanie sobie. Czytanie relacji. Podrożowanie samo w sobie. Poznawanie świata płackart i kupiejnych, marszrutek i taksistow. Kwartir i gostinic. Cały ten radziecki i poradziecki świat, ktory nie był wcale mniej kolorowy i ciekawy od tego, ktory funkcjonował na Zachodzie. Zachod ma Hiszpanię i Włochy? Radziecja ma Gruzję i Krym! Zachod ma drzemiący antyk Rzymu? Wschod ma Armenię! Zachod ma Skandynawię? Wschod ma Karelię i Przybałcie! I tak dalej, i dalej, aż po Daleki Wschod.

Ziemowit Szczerek

 

Prezentujemy jeden z głosów z ankiety, która ukazała się w najnowszym numerze NEW: Ukąszeni przez Wschód – czyli jak zainteresowaliśmy się Europą Wschodnią i nie tylko.

Fot. Alexey Klyukin (cc by-sa 2.0) commons.wikimedia.org


Powrót
Najnowsze

Płomień Braterstwa – bez Polaków czulibyśmy się dziś osamotnieni

22.08.2019
Mateusz Stachewicz Ołena Bodnar
Czytaj dalej

Gruzja: pełzająca aneksja

20.08.2019
Mateusz Kubiak
Czytaj dalej

Warszawa: Tych lat nie zapomni historia… Stosunki polsko-sowieckie w czasie II wojny światowej

19.08.2019
NEW
Czytaj dalej

Płomień Braterstwa – Szukanie łączników

16.08.2019
Sonia Knapczyk
Czytaj dalej

Obalić bolszewików

15.08.2019
Jan Pisuliński
Czytaj dalej

Schyłek putinizmu nie jest równoznaczny z perspektywą budowy demokracji

14.08.2019
Jadwiga Rogoża Krzysztof Popek
Czytaj dalej

copyrights © 2010-2017 by Kolegium Europy Wschodniej im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego we Wrocławiu