Ta strona używa ciasteczek, dowiedz się więcejOK
Odszedł Władimir Bukowski
2019-10-29
Karolina Blecharczyk

27 października w wieku siedemdziesięciu siedmiu lat zmarł jeden z najwybitniejszych rosyjskich dysydentów czasów sowieckich i współczesnych – pisarz i publicysta Władimir Konstantynowicz Bukowski.

 

Władimir Bukowski urodził się w 1947 roku w mieście Belebej (teren ówczesnej Baszkirskiej Autonomicznej Socjalistycznej Republiki Ludowej), gdzie jego rodzina trafiła z Moskwy podczas ewakuacji spowodowanej wybuchem drugiej wojny światowej. Ojciec, Konstantyn, był znanym pisarzem i publicystą. Wraz z zakończeniem ewakuacji rodzina Bukowskich powróciła do Moskwy, gdzie czternastoletni Władimir, po wysłuchaniu słynnego referatu Chruszczowa O kulcie jednostki i jego następstwach, postanowił wstąpić na dysydencką ścieżkę. Wkrótce został za to wydalony ze szkoły.

 

„Pełzająca schizofrenia”

Bukowski brał aktywny udział w tworzeniu i rozpowszechnianiu samizdatu (czyli przepisywanej ręcznie literatury i publicystyki o treściach zakazanych), za co w 1963 roku został pierwszy raz aresztowany. Był też inicjatorem protestów młodzieży pod pomnikiem Majakowskiego w Moskwie oraz mitingów w obronie innych dysydentów: Andrieja Siniawskiego, Julija Daniela oraz Aleksandra Ginsburga. Za działalność opozycyjną spędził łącznie dwanaście lat w zakładach karnych: aresztach śledczych, więzieniach, łagrach oraz psychuszkach (zakładach psychiatrycznych specjalnego nadzoru).

Był jednym z pierwszych przypadków oficjalnie zdiagnozowanej przez sowiecką psychiatrię „schizofrenii pełzającej”, za której objaw uznawano antysowiecką agitację i propagandę oraz sprzeciw wobec panującego ustroju. Stanowiących powszechne zagrożenie „chorych” poddawano przymusowemu internowaniu i leczeniu w specjalnych szpitalach-więzieniach. Świadectwo pobytu w tego rodzaju placówkach oraz swojej dysydenckiej drogi Bukowski pozostawił w swojej autobiografii pt. I powraca wiatr… (1978).

 

W opozycji do Putina

W 1976 roku Bukowski został wydalony ze Związku Sowieckiego – zamieszkał w Wielkiej Brytanii i ukończył studia na Uniwersytecie w Cambridge, gdzie osiadł na stałe. Był jednym z inicjatorów akcji międzynarodowego bojkotu Igrzysk Olimpijskich w Moskwie oraz współzałożycielem tzw. Międzynarodówki Oporu. Po rozpadzie ZSRR, na znak sprzeciwu wobec polityki Borysa Jelcyna, zrzekł się rosyjskiego obywatelstwa.

W 2004 roku, wraz z Garrim Kasparowem i Borisem Niemcowem, Bukowski założył Komitet 2008 – Wolny Wybór, którego celem była obrona demokratycznych wyborów. Trzy lata później jego kandydatura na stanowisko prezydenta Rosji nie została zatwierdzona. W 2011 roku przyłączył się do opozycyjnej kampanii pod hasłem „Putin musi odejść”.

Pisarz pozostawił po sobie liczne dzieła literackie i obszerny dorobek publicystyczny, nierzadko o charakterze kontrowersyjnym (np. esej pt. Unia Europejska jak Związek Radziecki). Warto, wspominając tą wybitną postać, przytoczyć jedną z jego ostatnich publicznych wypowiedzi, aktualną już nie tylko w samej Rosji:

Potrzebny nam jest protest, poważny protest społeczeństwa. Pokojowy, w granicach prawa, ale protest olbrzymich rozmiarów, taki, z którym trzeba się liczyć. To jedna z tych rzeczy, które są dziś nieuniknione. Nie jesteśmy w stanie innymi metodami przeprowadzić wolnych wyborów. Dziś jest to konieczne… Musimy zmienić ten system, który wskrzesza sowieckie normy i porządki… (tłum. K.B.)

 

Źródło:

 

Fot. Rob C. Croes (CC0) commons.wikimedia.org


Powrót
Najnowsze

Warszawa: Litwini na Syberii. Wspomnienia Dalii Grinkevičiūtė

06.12.2019
NEW
Czytaj dalej

Macron i Europa Środkowa, czyli samotność liberałów

05.12.2019
Piotr Oleksy
Czytaj dalej

Rumunia. Wybory, których ostateczny wynik poznamy za rok

04.12.2019
Michał Torz
Czytaj dalej

Białoruś. Rozmowy o ludziach i reżimie #opartenafaktach

03.12.2019
NEW
Czytaj dalej

Przekleństwo cara Iwana

03.12.2019
Maciej Jastrzębski
Czytaj dalej

Pogrzeb ostatnich synów Rzeczpospolitej Obojga Narodów

02.12.2019
Bartosz Chmielewski
Czytaj dalej

copyrights © 2010-2017 by Kolegium Europy Wschodniej im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego we Wrocławiu