Ta strona używa ciasteczek, dowiedz się więcejOK
Mołdawia: Upadek egzotycznej koalicji
2019-11-12
Piotr Oleksy

W Mołdawii upadł właśnie rząd. Wotum nieufności wobec gabinetu Mai Sandu, reprezentującej proeuropejski blok ACUM, przegłosowały wspólnie prorosyjska Partia Socjalistów, która wchodziła w skład koalicji rządzącej, oraz Partia Demokratyczna, jeszcze niedawno kierowana przez oligarchę Vlada Plahotniuca.

 

Socjaliści złożyli wniosek o wotum nieufności w efekcie sporu o tryb wyłonienia prokuratora generalnego. Dla ACUM reforma wymiaru sprawiedliwości było najważniejszym zadaniem na najbliższe tygodnie. Powołano komisję konkursową, która miała wybrać krótką listę kandydatów („nie mniej niż dwóch”), spośród których prokuratorzy mieli następnie wyłonić swego szefa. Po ogłoszeniu wyników prac komisji minister sprawiedliwości poddała w wątpliwości tryb jej prac, twierdząc, że jeden z członków bojkotował niektórych kandydatów, promując przy tym nadmiernie innych, przez co wypaczył kształt ostatecznej listy. Później przedstawiciele ACUM już otwarcie mówili, że to ludzie prezydenta Igora Dodona (realnego lidera socjalistów) próbowali wpłynąć na przebieg konkursu, gdyż głowa państwa boi się niezależnej prokuratury. Pani minister unieważniła konkurs, po czym rząd wniósł poprawki do ustawy o prokuraturze, zgodnie z którymi to ona wyznacza prokuratora generalnego. Poprawki wprowadzono w trybie „wzięcia odpowiedzialności za ustawę przez rząd” – oznacza to, że jeśli parlament nie zgadza się na ustawę, to musi przegłosować wotum nieufności dla Rady Ministrów. I tak też właśnie się stało.

Od dawna było wiadomo, że spór o wymiar sprawiedliwości może rozsadzić tę egzotyczną i bardzo szeroką koalicję, która od czerwca br. rządzi Mołdawią. Z jednej strony ACUM dążył do głębokiej reformy, z drugiej zaś prezydent i socjaliści obawiali się, że zupełnie niezależni prokuratorzy mogą wyciągnąć przeciw nim sprawy z czasów ich realnej współpracy z Plahotniuciem. Pozornie więc „racja” leżała po stronie ACUM, jednak politycy tej partii rozegrali całą sprawę w fatalny sposób. Przede wszystkim z przyczyn politycznych unieważnili procedurę konkursową, którą sami zainicjowali. Trudno odmówić socjalistom racji, gdy mówią, że są to „metody plahotniucowskie”. Maia Sandu wykazała z jednej strony ogromną determinację w walce o słuszną sprawę, z drugiej zaś nie potrafiła znaleźć politycznych metod przeforsowania kluczowych dla siebie kwestii. A później ACUM zawalił całą komunikację ze społeczeństwem, wykazując się przy tym swoistą arogancją. Ich przekaz brzmiał: „mamy rację bo jesteśmy uczciwi, mądrzy i sprawiedliwi”, „niezależny prokurator to nasz prokurator” i na koniec „musimy rządzić, bo tylko my gwarantujemy pieniądze z UE”.

Piłka jest po stronie prezydenta i socjalistów. Mają trzy wyjścia: 1) spróbować odnowić koalicję z ACUM; 2) stworzyć koalicję z Partią Demokratyczną; 3) dążyć do przyśpieszonych wyborów. Wszystkie trzy możliwości są prawdopodobne przy zaznaczeniu, że:

  • Opcja 1 – będzie bardzo trudna, zwłaszcza dla ACUM.
  • Opcja 2 – będzie to źle wyglądać wizerunkowo, zwłaszcza w kontekście wyborów prezydenckich, które odbędą się jesienią 2020 roku; Maia Sandu staje się wtedy bardzo silnym kontrkandydatem dla Dodona, a bardzo zależy mu na reelekcji.
  • Opcja 3 – bardzo wątpliwe jest by po wyborach socjaliści uzyskali samodzielną większość, więc i tak będą skazani na koalicję z ACUM lub PD.

Będzie ciekawie.

 

Fot. Iulian Burcescu (CC BY-SA 4.0) commons.wikimedia.org


Powrót
Najnowsze

Wiatr zmiany

06.07.2020
Olga Dryndova

 Słabnący paternalizm państwowy na Białorusi łączy się z niskim poczuciem zaufania do władz. Według badań z lat 2017–2018 jedynie około 40 procent Białorusinów ufało władzom państwowym, w tym 34 procent ministrom, a 33 procent władzom lokalnym.

 
Czytaj dalej

„Nas tu nie ma” czyli niesłyszalny głos białoruskiego środowiska LGBT

29.06.2020
Maxim Rust Nick Antipov Nasta Mancewicz Milana Levitskaya
Czytaj dalej

Kampania prezydencka na Białorusi: (nie)oczywiste wybory

26.06.2020
Maxim Rust Yahor Azarkevich
Czytaj dalej

Społeczeństwo obywatelskie na Białorusi już jest

21.06.2020
Czytaj dalej

Wakacyjna promocja na prenumeratę roczną NEW!

16.06.2020
Czytaj dalej

Zderzenie pamięci

08.06.2020
Kristina Smolijaninovaitė
Czytaj dalej

copyrights © 2010-2020 by Kolegium Europy Wschodniej im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego we Wrocławiu