Ta strona używa ciasteczek, dowiedz się więcejOK
Kultura ponad granicami
2011-10-26
Grzegorz Nurek
Czy w politycznym projekcie, takim jak Partnerstwo Wschodnie, jest miejsce na kulturę? Uczestnicy zakończonego w Lublinie Kongresu Kultury Partnerstwa Wschodniego nie mają co do tego żadnych wątpliwości.
 
Kongres, w którym wzięło udział ponad 300 twórców, badaczy i działaczy kultury, samorządowców, dziennikarzy, polityków i urzędników z siedemnastu krajów, w tym objętych Partnerstwem Wschodnim – Gruzji, Ukrainy, Białorusi, Mołdawii, Armenii, Azerbejdżanu, był ważnym krokiem na drodze do upomnienia się o miejsce i rolę kultury w unijnych programach. W Kongresie uczestniczyli między innymi: Ołeksandr Butsenko, Andrej Chadanowicz, Krzysztof Czyżewski, Lena Kolarska-Bobińska, Paweł Potoroczyn, Janina Prudenko, Stefan Rusu, Pajam Szarifi, Krzysztof Stanowski, Siegfried Wöber.

W czasie trzydniowych obrad, dyskusji i warsztatów wypracowano rekomendacje dotyczące finansowania, kierunków rozwoju i organizacji kultury oraz edukacji kulturalnej dla krajów Partnerstwa Wschodniego. Rekomendacje w przyszłym roku zostaną przedstawione Komisji Europejskiej, władzom samorządowym, ministerstwom kultury i jeśli ich adresaci potraktują je poważnie, to pozwolą one zdynamizować proces budowania oraz wspierania kultury i sztuki w krajach Partnerstwa.

Organizatorom Kongresu mimo niewielkich środków finansowych (200 tysięcy złotych) udało się nie tylko sprawnie zorganizować przyjazd i pobyt w Lublinie zaproszonych gości. Udało się też dokonać rzeczy niemal niemożliwych. Zamiast typowego kongresu czy konferencji opartej na wygłaszanych referatach powstało dziesięć grup roboczych, w których przez trzy dni pracowano nad konkretnymi rozwiązaniami w dziedzinach edukacji, komunikacji i kultury. Jak powiedział dyrektor programowy Kongresu Krzysztof Czyżewski: „Znaleźliśmy się na platformie twórczej. Nie przyjmujemy gotowych, narzuconych rozwiązań, ale sami je wypracowujemy”.

Solidarni z Białorusinami

Uczestnicy Kongresu, kierując się zasadą solidarności, złożyli deklarację opracowania Karty Kultury dla Białorusi, gdzie twórców spotykają represje ze strony władz i gdzie trudno o wolność słowa i swobodę w wyrażaniu własnych opinii.

Zostały zgłoszone postulaty ułatwień wizowych dla młodych twórców z Białorusi.

Zaapelowano o edukowanie przedstawicieli administracji publicznej (w szczególności służb konsularnych, granicznych i celnych) w zakresie międzynarodowej współpracy kulturalnej.

Twórcy z krajów Partnerstwa chcieliby utworzenia specjalnego Funduszu Partnerstwa Wschodniego (na wzór Funduszu Wyszehradzkiego), z którego mogłyby być między innymi fundowane programy stypendialne i granty, kursy językowe, kształcenie nowoczesnych kadr menadżerskich, zajmujących się pozyskiwaniem pieniędzy na wspólne działania kulturalne.

Trwają prace nad stworzeniem tak zwanej Sieci Kulturalnej, centrum wymiany informacji o wydarzeniach kulturalnych w krajach Partnerstwa, możliwości ich dofinansowania, projektach zmian prawnych, bazy danych o twórcach, mapy kultury. Uczestnicy kongresu chcieliby powołania ponadnarodowych Centrów współpracy kulturalnej, uznając kulturę za najlepsze narzędzie odbudowywania zaufania społecznego, międzynarodowego, zapobiegania konfliktom czy wychodzenia różnych grup ludzi z wykluczenia społecznego.

Podczas Kongresu ogłoszono laureatów konkursu na najciekawsze inicjatywy kulturalne. Jury z pięćdziesięciu zgłoszonych projektów wybrało siedem. Wśród nagrodzonych znaleźli się między innymi pomysłodawcy utworzenia internetowej rozgłośni radiowej prezentującej muzykę tego rejonu Europy i informującej o kulturze krajów Partnerstwa czy twórcy strony internetowej „Bądźmy razem”, na której odnaleźć można ciekawą animację o historii Białorusi czy informacje o Ad.Nak – festiwalu reklamy, filmów, przedstawień teatralnych i innych sztuk w języku białoruskim.

Przedstawiono wielonarodowy projekt kulturalny zapoczątkowany przez Instytut Adama Mickiewicza – Wschodnioeuropejską Platformę Sztuk Performatywnych/East European Performing Arts Platform. Biorą w nim udział artyści, organizacje, grupy teatralne i taneczne z osiemnastu państw (Armenii, Azerbejdżanu, Gruzji, Mołdawii, Ukrainy, Białorusi, Słowacji, Czech, Węgier, Rumunii, Bułgarii, Bośni i Hercegowiny, Słowenii, Chorwacji, Serbii, Macedonii, Kosowa i Polski). Od stycznia 2012 roku siedzibą sekretariatu EEPAP będzie Lublin.

I, Culture Orchestra

Jednym z najlepszych ambasadorów kultury Partnerstwa Wschodniego może być też „I, Culture Orchestra” – 110-osobowa orkiestra muzyków z krajów Partnerstwa Wschodniego i Polski powstała z inicjatywy Instytutu Adama Mickiewicza. Przed wyruszeniem w tournée po Europie (orkiestra wystąpi w Londynie, Brukseli, Berlinie, Madrycie, Kijowie i Warszawie) w Filharmonii Lubelskiej zagrali kompozycje Sergiusza Prokofiewa, Karola Szymanowskiego i Dymitra Szostakowicza. Warto dodać, że w tym samym czasie co Kongres w Lublinie odbywały się Konfrontacje Teatralne z udziałem białoruskiego Teatru Wolnego, ukraińskiego Teatru DAKH, Teatru Dramatu i Muzyki z Gruzji czy rosyjskiego Teatru Praktika.

Twórcom nie trzeba tłumaczyć idei zbliżenia i współpracy między krajami Partnerstwa Wschodniego. Trzeba do tego jeszcze przekonać niektórych polityków i urzędników zarówno w Polsce, jak i w Brukseli.

Grzegorz Nurek

***

Kongres Kultury Partnerstwa Wschodniego odbył się 21-23 października 2011 roku w Lublinie.

Polecamy inne artykuły autora: Grzegorz Nurek
Powrót
Najnowsze

Donbas: kruchy pokój?

18.11.2019
Aleksander Kowalewski
Czytaj dalej

Na Białorusi ludzie boją się zmian

17.11.2019
Małgorzata Nocuń Bartosz Panek
Czytaj dalej

Gruzini znów wyszli na ulice

15.11.2019
Wojciech Wojtasiewicz Jakub Janiszewski
Czytaj dalej

Gruzińskie Marzenie w obliczu kryzysu

15.11.2019
Mateusz Kubiak
Czytaj dalej

Gra o tron w Gruzińskim Kościele Prawosławnym

14.11.2019
Daria Szlezyngier
Czytaj dalej

Zatrzymanie Ihora Mazura. Rosyjska prowokacja

13.11.2019
Eugeniusz Sobol
Czytaj dalej

copyrights © 2010-2017 by Kolegium Europy Wschodniej im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego we Wrocławiu