Nowa Europa Wschodnia (logo/link)

NEWs. Michał Żakowski pyta o znaczenie wydarzeń na Wschodzie

O co w tym wszystkim chodzi? Jakie będzie miało dla nas znaczenie? O sprawy międzynarodowe można pytań bez końca. Michał Żakowski zadaje szybkie pytania swoim rozmówcom na temat bieżących, istotnych wydarzeń ze świata.
Foto tytułowe
(Shutterstock)

Odcinek 36



Beniamin Netanjahu wrócił na szczyt polityki Izraelskiej. Jego partia, Likud, jest największym ugrupowaniem w parlamencie i ma szansę na utworzenie koalicji prawicowo-religijnej.To były piąte wybory w ciągu 4 lat. Dlaczego polityka w Izraelu jest tak rozchwiana? Co oznacza powrót Netanjahu i dojście do władzy nacjonalistów religijnych? Kim jest Itamar Ben Gwir, który budzi obawy, ale jest konieczny dla utworzenia rządu? Odpowiada Jarosław Kociszewski, redaktor naczelny portalu Nowa Europa Wschodnia, przez wieloletni korespondent w Izraelu.
Odcinek 35



Już około 200 osób zginęło podczas protestów w Iranie, które rozpoczęła tragiczna śmierć młodej dziewczyny. Mahsa Amini została aresztowana przez policję obyczajową i prawdopodobnie zamordowana na posterunku. Od ponad miesiąca Irańczycy wychodzą na ulice w kilkudziesięciu miastach w całym kraju. Marcin Krzyżanowski, były dyplomata w Afganistanie, znawca Iranu opowiada, co jest największym problemem władz, dlaczego protesty trwają tak długo i wyjaśnia co stało się z zabitymi irańskimi oficerami.
Odcinek 34



Już około 200 osób zginęło podczas protestów w Iranie, które rozpoczęła tragiczna śmierć młodej dziewczyny. Mahsa Amini została aresztowana przez policję obyczajową i prawdopodobnie zamordowana na posterunku. Od ponad miesiąca Irańczycy wychodzą na ulice w kilkudziesięciu miastach w całym kraju. Marcin Krzyżanowski, były dyplomata w Afganistanie, znawca Iranu opowiada, co jest największym problemem władz, dlaczego protesty trwają tak długo i wyjaśnia co stało się z zabitymi irańskimi oficerami.


Odcinek 33



Wycieki z gazociągów Nord Stream na dnie Bałtyku są nową odsłoną wojny gospodarczej Rosji z Zachodem. Wykryto je w czterech miejscach. Szwedzi informują o możliwych trzech wybuchach na dnie morza. Gazociągi warte wiele miliardów euro przestały działać. Latem ubiegłego roku Gazprom zmniejszył dostawy gazu na rynki zachodniej Europy i od tego czasu zaczęły rosnąć jego ceny. Dlatego według analityka Daniela Czyżewskiego z portalu Energetyka24 to element rosyjskich agresywnych działań gospodarczych de facto wojny ekonomicznej z Zachodem. Michał Żakowski pyta o skutki odcięcia Niemiec od gazu z Rosji i zniszczenia gazociągu. Czy Europa poradzi sobie z brakami surowca w obliczu nadchodzącej zimy?


Odcinek 32



Ukraińskie wojska ruszyły do ofensywy na wschodzie kraju. Coraz więcej informacji z frontu świadczy o sukcesach Kijowa w starciach z Rosjanami. Czy uderzenia na południu i wschodzie doprowadzą do przełamania frontu? Czy wojska rosyjskie zostały zaskoczone rozwojem wypadków? Na te pytania odpowiada Konrad Muzyka, szef instytutu analitycznego Rochan Consulting, zajmującego się wojskowością w Rosji, Ukrainie i na Białorusi.


Odcinek 31



Kilkaset tysięcy ludzi obserwowało lot na Tajwan amerykańskiej polityk Nancy Pelosi. Portal FlightRadar był oblegany ciekawskimi, którzy czekali na potwierdzenie jej lądowania w Tajpej. Od 25 lat takiej rangi polityk nie odwiedził Tajwanu, a w odpowiedzi Chiny rozpoczęły największe w historii manewry u wybrzeży wyspy. Flota chińska i samoloty bojowe zbliżyły się na kilka kilometrów do brzegów Tajwanu. W okolicach są jednostki amerykańskie. Czy to grozi wybuchem konfliktu w tym regionie? Z Michałem Boguszem z Ośrodka Studiów Wschodnich i portalu „Za wielkim murem” rozmawia Michał Żakowski.


Odcinek 30



Niemcy wspierają pomoc dla Ukrainy pomimo rosnących cen energii. Wskazują na to wyniki badania opinii publicznej. Sondaż opublikowała telewizja ZDF, a przygotował POLIT Barometer. Jak Niemcy reagują na problemy z dostawami gazu ziemnego do swojego kraju z Rosji? Jak wojna na Ukrainie zmienia obraz Moskwy w oczach zwykłych Niemców? Czy taka postawa wytrzyma próbę czasu i nadchodzących problemów związanych z rosnącymi kosztami życia? Na pytania Michała Żakowskiego odpowiada Agnieszka Łada-Konefał, wicedyrektorka Niemieckiego Instytutu Spraw Polskich w Darmstadt.


Odcinek 29



Kolejny dzień ostrych protestów i starć demonstrantów z policją w Macedonii Północnej. Na ulice w Skopje wyszli przeciwnicy "francuskiej propozycji" mającej doprowadzić do rozpoczęcia negocjacji członkowskich z Unią Europejską. Sprzeciw ma swoje korzenie w najnowszych żądaniach Bułgarii. Sofia chce by Macedonia uznała bułgarskie pochodzenie swojego język i wpisała do konstytucji gwarancje praw mniejszości bułgarskiej w tym kraju. Francja do końca czerwca sprawowała prezydencję w UE stąd jej inicjatywa i plan, który został odrzucony przez część macedońskiej klasy politycznej. Z Jakubem Bielamowiczem z Instytutu Nowej Europy rozmawia Michał Żakowski.


Odcinek 28



Rosja jest bezpośrednim i znaczącym zagrożeniem dla członków NATO. Takie słowa padły podczas szczytu Sojuszu Północnoatlantyckiego w Madrycie. Do organizacji przystępują kolejne dwa kraje, Finlandia i Szwecja. Padły też deklaracje dotyczące wsparcia Ukrainy. Na ile spotkanie pokaże nowe oblicze NATO, zdolnego przeciwstawić się agresywnej polityce Kremla? O znaczeniu szczytu mówi Robert Pszczel, niezależny ekspert do spraw bezpieczeństwa, były dyrektor Biura Informacyjnego NATO w Moskwie.


Odcinek 27



Kolejne miasto ukraińskie przygotowuje się na oblężenie. Według BBC Rosjanie zbliżają się do Lisiczańska w Donbasie. Jest to miasto oddzielone rzeką od Siewierodoniecka, o który toczą się ciężkie walki. W Lisiczańsku zostało kilka tysięcy ludzi i najprawdopodobniej będzie broniony najdłużej jak się da mówi Konrad Muzyka szef think thanku Rochan Consulting. Teraz trwa ciężki ostrzał rosyjskiej artylerii i ewakuacja ostatnich mieszkańców.


Odcinek 26



Napaść Rosji na Ukrainę może doprowadzić do głodu w Afryce i Azji. Turcja stara się temu zapobiec. Dziesiątki milionów ton zbóż zalegają w portach Ukrainy. Jednak Kijów nie może eksportować, bo Rosja część z nich okupuje, a szlaki handlowe z Odessy są zaminowane. Jednak na rozmowy w Ankarze zaproszono TYLKO szefa rosyjskiej dyplomacji Siergieja Ławrowa. Czy Turcja może być gwarantem jakiegokolwiek porozumienia z Moskwą? Dlaczego Rosja „sprzedaje” kryzys żywnościowy jako winę Ukrainy? Czy Rosjanie chcą w ten sposób umożliwić sobie desant w Odessie? Na pytania Michała Żakowskiego odpowiada Karol Wasilewski z Agencji Analitycznej „Neo Świat”.


Odcinek 25



Wojna Rosji z Ukraina wchodzi w 4 miesiąc walk. Ukraina stoi przed historyczną chwilą obrony i budowy swojej państwowości. Równocześnie słychać głosy o „bolesnych kompromisach” i „dogadaniu” się z „silniejszą Rosją”. Takie słowa padły na łamach wpływowej amerykańskiej gazety „New York Times”. O oddaniu Rosji części terytorium Ukrainy mówił także Henry Kissinger, ”szara eminencja” polityki USA. Co takie słowa oznaczają w obecnej sytuacji Ukrainy? Co osiągnął Kijów i co może stracić jeśli miałby zgodzić się na ustępstwa wobec Rosji? Paweł Usow, szef Centrum Analiz i Prognoz Politycznych, ośrodka zajmującego się byłymi republikami ZSRR.


Odcinek 24



Mariupol nad Morzem Azowskim bronił się ponad 80 dni. Ostatnia padła fabryka Azovstal. Poddali się ostatni obrońcy zakładu, który kiedyś wysyłał stal na cały świat. Część żołnierzy jest przetrzymywana na terytoriach Ukrainy zajętych przez Rosjan. Nie wiadomo co dalej się z nimi stanie. Czy czeka ich okrutny los znany z takich miast jak Bucza czy Irpień? Czy zostaną skazani w Rosji na śmierć, jak chce wielu na Kremlu? Co oznacza wzięcie do niewoli obrońców Mariupola? Michał Kacewicz, dziennikarz telewizji Biełasat odpowiada na pytania Michała Żakowskiego.


Odcinek 23



Ukraińskie wojska prowadzą kontrofensywę na północ od Charkowa. Pierwszą na taką skalę w tej wojnie. Do tej pory miasto było ostrzeliwane, a na przedmieściach toczyły się walki. Teraz Ukraińcy wyparli oddziały rosyjskie i posuwają się w kierunku granicy z Federacją Rosyjską – mają do niej, według niektórych źródeł 10 kilometrów. Niektórzy twierdzą, że już do niej doszli. Co to zmienia w sytuacji na froncie? O znaczenie dostaw nowego uzbrojenia z Zachodu dla armii Ukrainy i co zrobi Rosja? Konrad Muzyka szef think tanku Rochan Consulting odpowiada na pytania Michała Żakowskiego.


Odcinek 22



Gazprom na froncie wojny z Europą Środkową i Wschodnią. Odcina dostawy gazu do Bułgarii i Polski. Tłumaczy to odmową tych krajów do zapłaty za surowiec w rublach. Polska i Bułgaria znalazły się więc zgodnie z wypowiedzią Władimira Putina sprzed kilku tygodni w gronie państw „nieprzyjaznych” Kremlowi. Czy Europa będzie umiała się obronić przed „szantażem” Gazpromu i poradzi sobie z kryzysem cenowym jaki może on wywołać? O tym z Danielem Czyżewskim z portalu Energetyka24 rozmawia Michał Żakowski Radio357.


Odcinek 21



Zbrodniarze wojenni mogą być sądzeni w każdym kraju świata, także w ukrainie. Dowodami winy Rosjan przedstawionymi sędziom mogą być materiały zbierane przez zawodowych śledczych, ale też dziennikarzy i zeznania świadków. Dowodów zbrodni w Buczy, Irpieniu i innych miejscowościach wyzwolonych przez Ukraińców jest coraz więcej. O możliwości pociągnięcia sprawców, w tym prezydenta Putina, do odpowiedzialności Michał Żakowski, Radio 357, pyta profesora Piotra Milika z Akademii Sztuki Wojennej, adwokata zajmującego się prawem wojennym.


Odcinek 20



Upadł mit nowoczesnej armii rosyjskiej, ale to nie oznacza końca wojny z Ukrainą. Walki mogą trwać jeszcze kilka miesięcy. Czy do wojny przystąpi Białoruś? Skąd taka skuteczność wojska Ukraińskiego? Konrad Muzyka, szef think tanku Rochan Consulting, zajmującego się siłami zbrojnymi Rosji i Białorusi odpowiada na pytania Michała Żakowskiego.


Odcinek 19



Zachód coraz mocniej wspiera Ukrainę. Amerykanie deklarują kolejne setki milionów dolarów pomocy wojskowej, a prezydent Biden nazywa Putina „zbrodniarzem wojennym”. Środowe przemówienie prezydenta Wołodymyra Zełeńskiego w amerykańskim Kongresie pokazuje przełom w ocenie działań Kremla polityków amerykańskich, uważa Jerzy Haszczyński szef działu zagranicznego dziennika Rzeczpospolita

Odcinek 18



Strażacy z Polski ewakuowali 86 dzieci i bliskich strażaków z Równego. Dzięki temu strażacy ukraińscy będą mogli ratować życie, gasić pożary i w ten sposób, bez obaw o rodzinę, walczyć o swój kraj. Akcja, w której udział wzięło 6 wolontariuszy i 4 kierowców, trwała dwa dni. Poprzedziły ją wielodniowe przygotowania i zaangażowanie wielu ludzi i organizacji. Po przekroczeniu granicy bliskimi strażaków zajęli się strażacy z różnych części Polski.

Odcinek 17



Trwają ciężkie walki wokół Kijowa. Ze stolicy Ukrainy uciekają cywile. Silnie ostrzeliwane są Charków, Czernichów i Mariupol. Mówi się o setkach, nawet tysiącach cywilów zabitych w wyniku ostrzału artyleryjskiego Rosjan. Prezydent Wołodymir Zełeński oświadczył, że Ukraińcy w tydzień pokrzyżowali plany Rosjan zajęcia kraju. Sztab generalny apeluje by atakowano tyły wroga. Ukraińcy są teraz zjednoczeni jak nigdy dotąd, mówi portalowi Nowa Europa Wschodnia ukraińska politolożka Zoriana Varenia. Rozmawia Michał Żakowski, Radio 357.


Odcinek 16



Operacja wojskowa - tak Władimir Putin nazywa atak na Ukrainę. Pierwsze jednostki lądowe są już na terytorium tego państwa, od rana bombardowano cele militarne. Są pierwsze doniesienia o kilku zabitych żołnierzach. W Kijowie jest dziennikarz Zbigniew Parafianowicz, Dziennik Gazeta Prawna. O pierwszych reakcjach Ukrainy i możliwych scenariuszach wydarzeń rozmawia z nim Michał Żakowski.


Odcinek 15



Władimir Putin odowiedział na apel Dumy i uznał niepodległości ukraińskiego Donbasu. Rządzą tam separatyści wspierani przez Moskwę; w 2014 roku oderwali siłą terytoria wokół Doniecka i Ługańska i teraz wpisują się w wojenny zamęt wokół Ukrainy. Politycy rosyjscy wcześniej uchwalili apel o uznanie ich za niepodległe państwa. Wielki paradoks czyli dlaczego nikt tak naprawdę nie chce Donbasu a zarazem nie może z niego zrezygnować ani Ukraina ani Rosja? O tym z dr Adamem Eberhardem, szefem Ośrodka Studiów Wschodnich rozmawiał Michał Żakowski


Odcinek 14



Czy Władimir Putin oszukuje przywódców Zachodu w sprawie Ukrainy? Czy deklaracje, które usłyszał francuski prezydent w Moskwie należy brać za zakończenie konfliktu i zagrożenia wojna, czy to jeden z tricków politycznych Kremla? Dlaczego wojska rosyjskie na Białorusi szachują Europę i są symbolem końca państwowości tego kraju? Ostry komentarz analityka i politologa z Białorusi Pawła Usowa w rozmowie z Michałem Żakowskim.


Odcinek 13



Zachód, w tym Ameryka, zastanawiają się nad sankcjami na rosyjskie elity. W przypadku inwazji na Ukrainę miałyby uderzyć w ludzi związanych z najbliższym kręgiem władzy w Rosji, wokół Władimira Putina. Kto jest najważniejszym człowiekiem po prezydencie w Federacji Rosyjskiej? Jakie akcje może wykonać Zachód i czy może uderzyć bezpośrednio we Władimira Putina? Michał Kacewicz z telewizji Biełsat odpowiada na pytania Michała Żakowskiego.


Odcinek 12



Burza w polityce Chorwacji za sprawą słów prezydenta tego kraju. Zoran Milanowić oznajmił, że w razie zaostrzenia konfliktu Rosji i Ukrainy jego kraj wycofa swoje siły z kontyngentu państw NATO w Europie Wschodniej. Natychmiast skrytykował go premier oraz szef dyplomacji i podtrzymali swoje zobowiązania wobec Sojuszu. Czy Chorwacja, członek nie tylko NATO ale i Unii Europejskiej, staje się bardziej prorosyjska? Jak Rosja wykorzystuje skomplikowaną mapę etniczno-społeczną Bałkanów i ile w tym wszystkim zależy od … Niemiec? O to Martę Szpalę z Ośrodka Studiów Wschodnich pytał Michał Żakowski.


Odcinek 11



Dyplomaci starają się zapobiec rosyjskiej inwazji wojskowej na Ukrainę. Moskwa zgromadziła nad granicą ponad 100 tysięcy żołnierzy. Do Moskwy poleciała niemiecka szefowa dyplomacji. Do Kijowa przybył amerykański sekretarz stanu, a w czwartek Antony Blinken rozmawiać ma w Berlinie. Jednak Rosjanie gromadzą kolejne oddziały wokół granic Ukrainy – tym razem na terytorium Białorusi. Brytyjczycy wysyłają na Ukrainę broń przeciwpancerną. Jak oceniać ostatnie ruchu wojsk rosyjskich i wagę wsparcia Londynu? Michał Żakowski pyta o to Konrada Muzyka, szefa think tanku Rochan Consulting.


Odcinek 10



Maraton rozmów dyplomatów Rosji i Zachodu. Czy Srebrny Lis powstrzyma presję Kremla na Ukrainę i ewentualną inwazję wojska rosyjskiego na ten kraj? To także ostra gra Władimira Putina na ograniczanie obecności NATO w Europie Środkowej. Mianem Srebrnego Lisa określa się Wendy Sherman, zastępcę amerykańskiego sekretarza stanu. Jej rywalami są dyplomaci rosyjscy. Rozmawiali twarzą w twarz oraz w gronie szefów dyplomacji państw Sojuszu podczas pierwszej od dwóch lat Rady NATO-Rosja. O znaczenie tych długich godzin rozmów, czy jest wygrany i przegrany oraz czy Ukraina ma powody do zadowolenia Michał Żakowski pyta Roberta Pszczela, byłego dyplomatę NATO i niezależnego eksperta ds. bezpieczeństwa.



Odcinek 9



Dziesiątki tysięcy ludzi na ulicach miast w Kazachstanie. Ich protest to skutek drastycznych podwyżek gazu ciekłego LPG. Sprzeciwu na taką skalę jeszcze w tym kraju nie było. Wprowadzono stan wyjątkowy oraz odcinane są połączenia telefoniczne. Dochodzi do aresztowań aktywistów. Dlaczego teraz władze zdecydowały o wyższych cenach gazu i czy tylko to jest powodem tak licznych demonstracji w Kazachstanie? Czym ten protest może się zakończyć? Te pytania Michał Żakowski zadaje Kacprowi Ochmanowi, analitykowi i autorowi bloga Kierunek Kaukaz zajmującemu się tym regionem Azji.


Odcinek 8



Rosyjski minister obrony straszy, że Ukraina chce przeprowadzić atak chemiczny w Donbasie. Moskwa gromadzi na granicy z Ukrainą ponad 100 tysięcy żołnierzy, ogłasza ultimatum dla Zachodu – w rzeczywistości szantażując NATO. W Kijowie trwają przygotowania na ewentualne bombardowania. Jak blisko jest wojna i co oznaczają nowe ruchy wojsk rosyjskich? Te pytania Michał Żakowski kieruje do Konrada Muzyki, szefa think tanku Rochan Consulting.


Odcinek 7



Białoruski reżim znowu uderza w opozycjonistów. Skazuje aktywistów i blogerów na kilkanaście lat kolonii karnej o zaostrzonym rygorze lub ciężkiego więzienia. Wśród nich jest mąż Swiatłany Cihanouskiej, która de facto wygrała sfałszowane wybory prezydenckie w ubiegłym roku. Siarhiej Cichanouskiego skazano aż na 18 lat. Co te wyroki oznaczają dla białoruskie opozycji? Co to znaczy być więźniem w kolonii karnej? Czy Zachód może być szantażowany takimi decyzjami? Na pytania Michała Żakowskiego odpowiada Wojciech Konończuk, wicedyrektor Ośrodka Studiów Wschodnich.


Odcinek 6



Czy Węgry czeka przesunięcie wyborów planowanych na wiosnę? I czy rządząca partia Fidesz chce wykorzystać pandemię by głosowanie zawiesić w czasie z obawy przed rosnącą w siłę opozycją? Kim są przeciwnicy polityczni Wiktora Orbana to pytania Michała Żakowskiego do dr Dominika Hejja, autora portalu Kropka. Hu oraz analityka Instytutu Europy Środkowej.


Odcinek 5



Brak dostaw gazu z Rosji dla Mołdawii pokazuje jak kryzys energetyczny uderza w Europę. Kiszyniów negocjuje warunki dostaw, ale UE też zaczęła pomagać. Pierwsze dostawy surowca z dotarły z Polski. O jaką stawkę toczy się spór z Rosją tego najbiedniejszego kraju Starego Kontynentu? Jak mocno Rosja uzależnia Mołdawię od swoich surowców i jaką rolę gra Gazprom w wywołaniu "szoku" cenowego? Daniel Czyżewski z portalu Energetyka24 odpowiada na pytania Michała Żakowskiego.


Odcinek 4



Dlaczego teraz i co to ma wspólnego z wydaleniem 8 rosyjskich dyplomatów z misji przy NATO w Brukseli pod zarzutem działalności wywiadowczej? Mocne słowa sekretarza generalnego Sojuszu dla Financial Times i co zmienia się w postrzeganiu Rosji i Chin w oczach Zachodu? Czy to początek wymiany ostrzejszych ciosów dyplomatycznych i politycznych z Rosją w nadchodzących miesiącach? Michał Żakowski pyta o to Roberta Pszczela, byłego dyplomatę i niezależnego komentatora spraw związanych z bezpieczeństwem, przez kilka lat dyrektora Biura Informacyjnego NATO w Moskwie.

Odcinek 3



Dotychczasowy premier Czech żegna się z władzą. Jego partia ANO przegrała wybory. Czy to duże zaskoczenie na scenie politycznej naszych sąsiadów? Dlaczego tak się stało i czy jest to po prostu brak politycznego szczęścia? Jak na sytuację powyborczą wpływa zły stan zdrowia prezydenta tego kraju i co może się zmienić w polityce Czech w nadchodzących dniach? Na te pytania Michała Żakowskiego odpowiada Michał Potocki, Dziennik Gazeta Prawna, który obserwował głosowanie w Pradze.

Odcinek 2



Dlaczego Czesi nie przywiązują wagi do informacji na temat „dziwnych” milionów euro wydanych przez premiera? Lider partii ANO jest jednocześnie jednym z najbogatszych obywateli Czech. Czy twarda polityka wobec Rosjan podoba się jego wyborcom? Andrej Babiš i Viktor Orbán – o co chodzi w tym najnowszym europejskim politycznym romansie i jak on może wpływać na decyzje wyborcze Czechów? Na pytania Michała Żakowskiego odpowiada Mateusz Gniazdowski, wicedyrektor Ośrodka Studiów Wschodnich.

Odcinek 1



Co zmieni odejście Angeli Merkel w polityce wschodniej Niemiec? Czy kończy się okres wyrozumiałości Berlina dla Warszawy czy Budapesztu? Czy politycy SPD są naturalnymi sojusznikami Rosji? Jak w czasie 16 lat rządów Angeli Merkel zmieniło się patrzenie Niemców na Rosję? Na pytania Michała Żakowskiego odpowiada Agnieszka Łada-Konefał, Wicedyrektorka Niemieckiego Instytutu Spraw Polskich w Darmstadt.