Elon Musk wspiera książkę o wojnie w Ukrainie. Naukowcy ostrzegają przed powielaniem kremlowskiej propagandy

Wspólne ostrzeżenie dla czytelników książki The Russia-Ukraine War and its Origins: From the Maidan to the Ukraine War (Wojna rosyjsko-ukraińska i jej źródła. Od Majdanu do wojny w Ukrainie), wydanej przez Palgrave Macmillan/Springer Nature w 2026 roku.

Posłuchaj słowa wstępnego szóstego wydania magazynu online!
Słuchaj


Ta ogólnodostępna książka została napisana przez Ivana Katchanovskiego, który – zgodnie z informacją na stronie internetowej Uniwersytetu Ottawskiego – jest „profesorem w niepełnym wymiarze godzin”. Dyskusje na temat publikacji takich jak The Russia-Ukraine War and its Origins zazwyczaj odbywają się w ramach recenzji książek publikowanych w czasopismach specjalistycznych. Jednak wyjątkowe okoliczności pojawienia się i rozpowszechnienia monografii Katchanovskiego skłoniły nas – ponad setkę naukowców zajmujących się studiami wschodnioeuropejskimi – do zareagowania na tę publikację. Nasze oświadczenie dotyczy nie tyle konkretnych treści w książce Katchanovskiego, ile jej głównego przesłania oraz bardzo szerokiego odbioru, co jest nietypowe dla książki non-fiction wydanej przez wydawnictwo akademickie.

Jak informuje Katchanovski swoich obserwujących w serwisie X (dawniej Twitter), kampania na platformie GoFundMe, mająca na celu zebranie środków na opłatę wydawniczą, niezbędną do udostępnienia jego książki w internecie, otrzymała wsparcie od amerykańskiego multimilionera Elona Muska. Na profilu Katchanovskiego widnieje też nazwisko innego amerykańskiego miliardera i znajomego Muska, Davida Sacksa, jako osoby, która przekazała 5 tysięcy dolarów, aby publikacja została udostępniona w trybie open access. W 2025 roku Musk przez kilka miesięcy pełnił funkcję komisarza Departamentu Efektywności Rządowej w administracji Donalda Trumpa. Od grudnia 2024 roku Sacks jest specjalnym doradcą Białego Domu ds. sztucznej inteligencji i kryptowalut.



Niezależnie od tego, czy wynika to ze wsparcia Muska, czy nie, liczba wzmianek o książce Katchanovskiego – oficjalnie wydanej w 2026 roku, ale będącej w obiegu już od 2025 roku – w serwisie społecznościowym Muska X była wyjątkowo wysoka. Na przykład do 2 stycznia 2026 roku narzędzie scjentometryczne Altmetric odnotowało „2341 postów na X [odnoszących się do The Russia-Ukraine War and its Origins – przyp. red.] od 1443 użytkowników X, przy górnej granicy 5 165 388 obserwujących”. Trzy miesiące później, 1 kwietnia, Altmetric zarejestrował „3174 postów na X od 1799 użytkowników X, przy górnej granicy 6 626 013 obserwujących”. W przypadku – co prawda znacznie mniejszej – sieci BlueSky, która nie jest własnością Muska, Altmetric odnotował do 1 kwietnia 2026 roku zaledwie pięcioro użytkowników odnoszących się do książki. Ta ostatnia liczba jest typowa dla rozpowszechnienia specjalistycznych publikacji non-fiction wydawanych przez wydawnictwa akademickie.

Niezależnie od tego, czy wynika to ze wsparcia ze strony Muska, Sacksa czy innych osób, elektroniczna wersja publikacji Katchanovskiego w trybie otwartego dostępu jest pobierana w tysiącach egzemplarzy ze strony internetowej wydawcy. 31 grudnia 2025 roku wydawnictwo Palgrave Macmillan/Springer poinformowało, że książka miała już wówczas, tj. przed oficjalną datą publikacji w styczniu 2026 roku, 159 tysięcy odsłon. Trzy miesiące później, 31 marca, na stronie internetowej wydawnictwa pojawiła się informacja, że The Russia-Ukraine War and its Origins miała 248 tysięcy odsłon. Świadczy to o niezwykle dużym zainteresowaniu opinii publicznej tą – popularnonaukową, wydaną przez wydawnictwo akademickie – książką.

W odpowiedzi na tę niespodziewaną liczbę tweetów, retweetów i wyświetleń książki Katchanovskiego, jako naukowcy zajmujący się sprawami Europy Wschodniej, wspólnie zabieramy głos, aby przestrzec przed tą publikacją. Książka Katchanovskiego stanowi zasadniczo błędną analizę poruszanego tematu – przyczyn rosyjskich ataków na Ukrainę w latach 2014 i 2022. Pozorna popularność tej publikacji na X oraz duża liczba odwiedzin na stronie internetowej wydawcy wydają się mieć znacznie więcej wspólnego z poparciem ze strony Muska, Sacksa i/lub innych promotorów niż z jakością przedstawionych w niej argumentów.

Zamożni zwolennicy projektów naukowych zazwyczaj nie angażują się w taki sposób, w jaki Musk i Sacks wsparli publikację Katchanovskiego, tj. bezpośrednio i osobiście. Zamiast tego prywatni darczyńcy zwykle realizują swoją działalność filantropijną poprzez fundacje, wspierane przez rady doradcze i komisje oceniające, złożone z ekspertów w danej dziedzinie. Nieakademiccy zwolennicy studiów regionalnych często mają biograficzne powiązania z regionem, którego badania promują.

Ponieważ zarówno Musk, jak i Sacks urodzili się w RPA, mogliby znaleźć wiele projektów z dziedziny afrykanistyki, które zasługiwałyby na ich wsparcie znacznie bardziej niż książka Katchanovskiego. Uważamy, że zainteresowanie Muska, Sacksa i niektórych innych współfinansujących The Russia-Ukraine War and its Origins nie wynika ani z wyjątkowej empatii wobec kanadyjskich profesorów zatrudnionych w niepełnym wymiarze godzin, ani z jakichkolwiek głębszych uczuć wobec Europy Wschodniej. Wydaje się natomiast, że poparcie Muska i Sacksa dla Katchanovskiego jest motywowane ich preferencjami politycznymi.

Zainteresowanie Muska i Sacksa osobą Katchanovskiego wydaje się wynikać z nieuzasadnionej tezy zawartej w jego książce, jakoby głównymi czynnikami napędzającymi rosyjską politykę ekspansji i wyniszczenia w Ukrainie od 2014 roku były sama Ukraina oraz działania jej zagranicznych partnerów. Według Katchanovskiego „imperializm rosyjski był istotnym, ale drugorzędnym czynnikiem rosyjskiej inwazji na Ukrainę” (s. 315). W związku z tym publikacja The Russia-Ukraine War and its Origins skupia się głównie na sprawach wewnętrznych i zewnętrznych Ukrainy, a także na wydarzeniach w zachodniej – w mniejszym stopniu wschodniej – części kraju. Niekiedy autor zagłębia się w retorykę i działania Moskwy. W jego interpretacji przedstawiane są one jednak jako reakcje na rzekome błędy Kijowa, Waszyngtonu, Londynu czy Brukseli.

Na przykład, według Katchanovskiego, aneksja Krymu przez Rosję w lutym i marcu 2014 roku stanowiła „głównie nieproporcjonalną eskalację konfliktu, będącą reakcją na wspierane przez Zachód gwałtowne obalenie prorosyjskiego rządu w Ukrainie podczas Euromajdanu” (s. 201). Jednak osoby śledzące te brzemienne w skutkach wydarzenia pamiętają, że prorosyjski polityk Wiktor Janukowycz został odsunięty od stanowiska prezydenta Ukrainy nie w trakcie protestów, ale po nich. Co więcej, zastąpienie Janukowycza prezydentem tymczasowym, a także ogłoszenie nowych wyborów, zostało uchwalone przez ten sam ukraiński parlament, który do stycznia 2014 roku był w znacznym stopniu prorosyjski.

Ostatecznie jednak dyskusja o wydarzeniach wewnętrznych w Ukrainie jest w pewnym sensie nie na temat. Rosja miała, ma i w dającej się przewidzieć przyszłości będzie miała własne pomysły dotyczące Krymu i całej Ukrainy, niezależnie od tego, co dzieje się w Kijowie lub poza nim. Rosja zaczęła planować szybką okupację Krymu pod koniec lutego 2014 roku, kiedy Janukowycz był jeszcze u władzy. Obalenie Janukowycza, które nastąpiło wkrótce po rozpoczęciu pierwszych działań wojskowych i politycznych Moskwy na Krymie, nie było jeszcze przesądzone, kiedy Rosja przygotowywała się już do siłowej ekspansji terytorialnej na Morzu Czarnym.

Jako badacze zajmujący się Europą Wschodnią pragniemy poinformować czytelników książki „profesora w niepełnym wymiarze godzin”, że stanowi ona próbę przypisania Kijowowi i jego zachodnim sojusznikom odpowiedzialności za aneksję i ludobójstwo dokonywane przez Rosję w Ukrainie. W The Russia-Ukraine War and its Origins Katchanovski wymienia setki rzekomych błędów, pęknięć i uchybień w najnowszej historii Ukrainy oraz w zachodniej polityce wobec Europy Wschodniej, aby uzasadnić atak Moskwy z 2014 roku i pełnoskalową inwazję Rosji osiem lat później.

Jednak atak Rosji na Ukrainę nie jest reakcją na rzeczywiste czy wyimaginowane potknięcia w Kijowie, Waszyngtonie, Londynie i Brukseli. Stanowi jedynie najnowszą odsłonę wielowiekowego rosyjskiego ekspansjonizmu, pannacjonalizmu, imperializmu i kolonializmu. Wojna Kremla i dziesiątki tysięcy zbrodni wojennych popełnionych w Ukrainie od 2014 roku powielają wcześniejsze schematy działań Moskwy wobec narodu ukraińskiego, a także innych narodów w północno-wschodniej części Eurazji.

Oczywiście rosyjski imperializm w przeszłości uzasadniał i uzasadnia nadal swoje inwazje, okupacje, aneksje i eksterminacje wydarzeniami poza granicami Rosji. Jednak rosyjskie kierownictwo nie potrzebuje zewnętrznych impulsów dla swoich ekspansjonistycznych i ludobójczych działań wobec Ukrainy. O ile Moskwa rzeczywiście reagowała na procesy zachodzące w Ukrainie, o tyle nie miało to związku ani z rzeczywistymi, ani z wyimaginowanymi niedociągnięciami ukraińskiej polityki, jak to przedstawia Katchanovski. Wręcz przeciwnie, Kreml został sprowokowany między innymi postępami ukraińskiej demokratyzacji, które podważały coraz bardziej autokratyczne rządy Putina od 1999 roku.

Sam Katchanovski jest Ukraińcem i rozumie ukraińską sytuację wewnętrzną lepiej niż większość badaczy przypisujących rządowi Rosji odpowiedzialność za bezlitosną, agresywną wojnę i masowe zbrodnie w Ukrainie. Większość zwolenników jego podejścia, polegającego na obwinianiu ofiar, obecnych w serwisach takich jak X, ma jednak nikłą wiedzę na temat historii i polityki Europy Wschodniej. Proputinowscy politycy i publicyści na całym świecie będą natomiast chętnie wykorzystywać ukraińskie szczegóły, cytaty i źródła, które Katchanovski podaje w swojej książce – wiele z nich mogłoby im umknąć.

Katchanovski wprowadza swoich czytelników w błąd, przedstawiając rosyjską agresję jako wynik rzekomych naruszeń pluralizmu politycznego ze strony Ukrainy. Ukraiński system polityczny był nie tylko od 1991 roku bardziej otwarty niż systemy większości byłych republik radzieckich, które w 1922 roku weszły w skład ZSRR. Kto chce zrozumieć źródła wojny rosyjsko-ukraińskiej, powinien poświęcać mniej uwagi ukraińskiej polityce wewnętrznej i stosunkom międzynarodowym – głównym wątkom książki Katchanovskiego. Wojna Rosji została wywołana i jest napędzana przez rosyjskie tradycje polityczne, idee i interesy.

Opowieść Katchanovskiego o przyczynach i eskalacji wojny rosyjsko-ukraińskiej często jest tożsama z propagandą Kremla: zbrodnie w Kijowie, intrygi Waszyngtonu, interwencje Londynu, porażki Brukseli. Jak to wielokrotnie miało miejsce w historii Rosji, tak i tym razem, zgodnie z tą narracją, źli obcokrajowcy ponownie sprowokowali Kreml do siłowego rozszerzenia terytorium Rosji, masowego terroryzowania sąsiadów oraz zabijania, torturowania czy deportowania tysięcy cywilów. Nic dziwnego, że publicysta „RT”, Tarik Cyril Amar, i korespondentka RIA, Lenka White, publicznie pogratulowali Katchanovskiemu jego publikacji. „RT”, dawniej „Russia Today”, oraz RIA, Rosyjska Agencja Informacyjna, to media należące do państwa rosyjskiego, kierowane przez Kreml.

Duży i wciąż rosnący nakład książki Katchanovskiego, pozbawionej wartości naukowej, będący najwyraźniej wynikiem promocji prowadzonej przez Muska, Sacksa i ich sympatyków, nie powinien wywoływać takiego efektu społecznego, by tezy Putina o prowadzeniu wojny obronnej (lub uzasadnionej w inny sposób) w Ukrainie wydawały się wiarygodne. Byłoby godne ubolewania, gdyby publikacja Katchanovskiego i podobne książki, odrzucone przez przeważającą większość naukowców zajmujących się Europą Wschodnią, ale popierane przez bezkrytycznych plutokratów, zyskały szerokie grono czytelników wśród osób niezaznajomionych z przeszłością i teraźniejszością rosyjskiego imperializmu. Jeszcze smutniejsze byłoby, gdyby polityczne wykorzystanie takich publikacji przez populistów doprowadziło do ograniczenia zachodniej pomocy dla Ukrainy w jej walce o przetrwanie, a tym samym ułatwiło Rosji próbę zniszczenia narodu ukraińskiego.

Oryginał w języku angielskim: link.

Naukowcy zajmujący się studiami wschodnioeuropejskimi oraz inni eksperci regionalni lub polityczni, którzy również chcą podpisać niniejsze publiczne oświadczenie, mogą przesłać swój podpis – zgodnie z powyższą strukturą (stopień naukowy wraz z instytucją, w której został uzyskany, stanowisko wraz z dyscypliną, główna instytucja, kraj) – do dnia 31 maja 2026 r. na adres signaturescollection71@gmail.com.

Sygnatariusze (w porządku alfabetycznym):

Kaarina Aitamurto, dr (Helsinki), pracownik naukowy w dziedzinie rusycystyki, Uniwersytet Helsiński, Finlandia
Richard Arnold, dr (Ohio State), profesor nauk politycznych, Uniwersytet Muskingum, Stany Zjednoczone
Omar Oscar Ashour, dr (McGill), profesor bezpieczeństwa i studiów wojskowych, Instytut Studiów Podyplomowych w Dosze, Katar
Anders Åslund, dr (Oxford), starszy pracownik naukowy w dziedzinie ekonomii, Stockholm Free World Forum, Stany Zjednoczone
Fabian Baumann, dr (Bazylea), pracownik naukowy w dziedzinie historii Europy Wschodniej, Uniwersytet w Heidelbergu, Niemcy
Torbjörn Becker, dr (SSE Stockholm), dyrektor Sztokholmskiego Instytutu Ekonomii Transformacji, Szwecja
Jan Claas Behrends, dr (Poczdam), profesor demokracji i dyktatury, Uniwersytet Europejski Viadrina, Niemcy
Li Bennich-Björkman, dr (Uppsala), profesor nauk politycznych, Uniwersytet w Uppsali, Szwecja
Olga Bertelsen, dr (Nottingham), profesor nadzwyczajny ds. bezpieczeństwa globalnego i wywiadu, Uniwersytet Tiffin, Stany Zjednoczone
Lesia Bidochko, dr (NaUKMA), starszy wykładowca nauk politycznych, Narodowy Uniwersytet Akademii Kijowsko-Mohylańskiej, Ukraina
Mykola Borovyk, kand. nauk (KNU Kijów), pracownik naukowy w dziedzinie studiów nad pamięcią, Projekt Upamiętnienia Obozu Koncentracyjnego Sachsenburg, Niemcy
Giovanna Brogi, dr (Florencja), emerytowana profesor slawistyki, Uniwersytet Mediolański, Włochy
Mariana Budjeryn, dr (CEU Budapeszt), starszy pracownik naukowy w Centrum Polityki Bezpieczeństwa Jądrowego, Massachusetts Institute of Technology, Stany Zjednoczone
Jewhen Bystrytsky, dr nauk (NASU Kijów), główny pracownik naukowy w dziedzinie filozofii kultury, etyki i estetyki, Instytut Filozofii, Ukraina
Margaryta Chabanna, dr nauk (NASU Kijów), profesor nadzwyczajny nauk politycznych, Narodowy Uniwersytet Akademii Kijowsko-Mohylańskiej, Ukraina
Simon Cosgrove, dr (UCL), przewodniczący rady nadzorczej organizacji charytatywnej Rights in Russia, Wielka Brytania
Franziska Davies, dr fil. (LMU Monachium), pracownik naukowy w dziedzinie ukraińskich studiów, Instytut Historii Współczesnej im. Leibniza, Niemcy
Andrii Demartino, dr nauk (NASU Kijów), pracownik naukowy w dziedzinie studiów rosyjskich, Narodowy Instytut Studiów Strategicznych, Ukraina
Michael Dobbins, dr rer. soc. (Konstancja), tymczasowy profesor analizy politycznej i administracji publicznej, Uniwersytet w Hanowerze, Niemcy
Diana Dutsyk, kand. nauk (KNU Kijów), starszy wykładowca dziennikarstwa, Narodowy Uniwersytet Akademii Kijowsko-Mohylańskiej, Ukraina
Marta Dyczok, dr (Oxford), profesor nadzwyczajny historii i nauk politycznych, Western University, Kanada
Alexander Etkind, dr (Helsinki), profesor stosunków międzynarodowych, Uniwersytet Środkowoeuropejski, Wiedeń
Julie Fedor, dr (Cambridge), profesor nadzwyczajny historii, Uniwersytet w Melbourne, Australia
Pavlo Fedorchenko-Kutuyev, dr nauk humanistycznych (Kijowski Uniwersytet Narodowy), główny pracownik naukowy w dziedzinie historii i teorii socjologii, Instytut Socjologii, Ukraina
M. Steven Fish, dr (Stanford), profesor nauk politycznych, Uniwersytet Kalifornijski w Berkeley, Stany Zjednoczone
Rory Finnin, dr (Columbia), profesor ukraińskich studiów, Uniwersytet Cambridge, Wielka Brytania
Darius Furmonavicius, dr (Bradford), dyrektor Centrum Studiów Litewskich, Nottingham, Wielka Brytania
Michael Gentile, dr (Uppsala), profesor geografii ludzkiej, Uniwersytet w Oslo, Norwegia
Mridula Ghosh, dr (KNU Kijów), profesor nadzwyczajny stosunków międzynarodowych, Narodowy Uniwersytet Akademii Kijowsko-Mohylańskiej, Ukraina
Armand Goșu, kand. nauk (Uniwersytet Moskiewski), profesor nadzwyczajny nauk politycznych, Uniwersytet w Bukareszcie, Rumunia
George G. Grabowicz, dr (Harvard), emerytowany profesor literatury ukraińskiej, Uniwersytet Harvarda, Stany Zjednoczone
Andrea Graziosi, H.D.R. (CNU Paryż), emerytowany profesor historii, Uniwersytet Neapolitański im. Federico II, Włochy
Oleksiy Haran, dr nauk (NASU Kijów), profesor polityki porównawczej, Narodowy Uniwersytet Akademii Kijowsko-Mohylańskiej, Ukraina
Christopher A. Hartwell, dr (SGH Warszawa), profesor polityki międzynarodowego biznesu, ZHAW School of Management and Law, Szwajcaria
Jakob Hauter, dr (UCL), pracownik naukowy w dziedzinie polityki i stosunków międzynarodowych, Uniwersytet w Reading, Wielka Brytania
Ulrich Hofmeister, dr (Wiedeń), pracownik naukowy w dziedzinie historii Europy Wschodniej, Uniwersytet Ludwika Maksymiliana w Monachium, Niemcy
Robert Horvath, dr (Melbourne), starszy wykładowca polityki, Uniwersytet La Trobe, Australia
Sanshiro Hosaka, dr (Tartu), pracownik naukowy w dziedzinie polityki zagranicznej, Międzynarodowe Centrum Obrony i Bezpieczeństwa, Estonia
Alexandra Hrycak, dr (Chicago), profesor socjologii, Reed College, Stany Zjednoczone
Yaroslav Hrytsak, dr nauk (NASU Kijów), profesor historii, Ukraiński Uniwersytet Katolicki, Ukraina
Alyona Hurkivska, dr (NASU Kijów), pracownik naukowy ds. kultury politycznej i ideologii, Instytut Studiów Politycznych i Etnicznych, Ukraina
Oksana Huss, dr rer. pol. (Duisburg-Essen), analityk polityczny, Centrum Badawcze Trustworthy Data Science and Security, Niemcy
Oleh S. Ilnytzkyj, dr (Harvard), emerytowany profesor języków nowożytnych i kulturoznawstwa, Uniwersytet Alberty
Andreas Kappeler, dr hab. (UZH Zurych), emerytowany profesor historii Europy Wschodniej, Uniwersytet Wiedeński, Austria
Oleksandra Keudel, dr (FU Berlin), profesor nadzwyczajny nauk społecznych, Kijowska Szkoła Ekonomiczna, Ukraina
Oksana Kis, dr hab. (NASU Lwów), dyrektor Narodowej Fundacji Badawczej Ukrainy, Ukraina
Bohdan Klid, dr (Alberta), dyrektor ds. badań Konsorcjum Badawczo-Edukacyjnego ds. Hołodomoru, Uniwersytet Alberty, Kanada
Sergiy Korsunsky, dr hab. (KNU Kijów), wybitny światowy naukowiec w dziedzinie stosunków międzynarodowych, Uniwersytet Temple, Japonia
Oleh Kotsyuba, dr (Harvard), dyrektor ds. publikacji drukowanych i cyfrowych w Ukraińskim Instytucie Badawczym, Uniwersytet Harvarda, Stany Zjednoczone
Volodymyr Kravchenko, dr nauk (NASU Kijów), profesor historii, Uniwersytet Alberty, Kanada
Bohdan Krawchenko, dr (Oxford), honorowy profesor budowania państwa, Narodowy Uniwersytet Akademii Kijowsko-Mohylańskiej, Ukraina
Tamara Krawchenko, dr (Carleton), profesor nadzwyczajny administracji publicznej, Uniwersytet Wiktorii, Kanada
Oleksij Kresin, dr nauk (NLU Charków), główny pracownik naukowy w dziedzinie prawoznawstwa porównawczego, Instytut Państwa i Prawa im. Koreckiego, Ukraina
Volodymyr Kulyk, dr nauk (NASU Kijów), profesor nauk politycznych, Kijowska Szkoła Ekonomiczna, Ukraina
Hiroaki Kuromiya, dr (Princeton), emerytowany profesor historii, Uniwersytet Indiana w Bloomington, Stany Zjednoczone
Taras Kuzio, dr (Birmingham), profesor nauk politycznych, Narodowy Uniwersytet Akademii Kijowsko-Mohylańskiej, Ukraina
Petro Kuzyk, kand. nauk (LNU Lwów), adiunkt w dziedzinie stosunków międzynarodowych, Narodowy Uniwersytet im. Iwana Franki, Ukraina
Sergiy Kyselov, kand. nauk (NASU Kijów), profesor nadzwyczajny nauk politycznych, Narodowy Uniwersytet Akademii Kijowsko-Mohylańskiej, Ukraina
Michael Launer, dr (Princeton), emerytowany profesor rusycystyki, Uniwersytet Stanowy Florydy, Stany Zjednoczone
Halyna Leontiy, dr rer. soc. (Konstancja), profesor zastępczy w Katedrze Podstaw Nauk Społecznych, Uniwersytet w Getyndze, Niemcy
Andrey Makarychev, dr nauk (Niżny Nowogród), profesor regionalnych studiów politycznych, Uniwersytet w Tartu, Estonia
Tamara Martsenyuk, dr (NaUKMA), profesor nadzwyczajny socjologii, Narodowy Uniwersytet Akademii Kijowsko-Mohylańskiej, Ukraina
Yuriy Matsiyevsky, dr nauk (NASU Kijów), profesor nauk politycznych, Narodowy Uniwersytet Akademii Ostroha, Ukraina
Marie Mendras, dr (Sciences Po), adiunkt nauk politycznych, Paryska Szkoła Stosunków Międzynarodowych, Francja
Nona Mikhelidze, dr (SNS Pisa), starszy pracownik naukowy ds. polityki i instytucji UE, Instytut Stosunków Międzynarodowych, Włochy
Michael Moser, dr hab. (Wiedeń), profesor slawistyki, Uniwersytet Wiedeński, Austria
Alexander Motyl, dr (Columbia), profesor nauk politycznych, Uniwersytet Rutgers w Newark, Stany Zjednoczone
Wolfgang Mueller, dr hab. (Wiedeń), profesor historii Europy Wschodniej, Uniwersytet Wiedeński, Austria
Vlad Mykhnenko, dr (Cambridge), profesor geografii i ekonomii politycznej, Uniwersytet Oksfordzki, Wielka Brytania
Tymofiy Mylovanov, dr (Wisconsin-Madison), profesor nadzwyczajny ekonomii, Uniwersytet w Pittsburski, Stany Zjednoczone
Olga Onuch, dr (Oksford), profesor polityki porównawczej i ukraińskiej, Uniwersytet w Manchesterze, Wielka Brytania
Oxana Pachlovska, dr nauk (NASU Kijów), profesor studiów ukraińskich i międzykulturowych, Uniwersytet Sapienza w Rzymie, Włochy
Volodymyr Paniotto, dr nauk (NASU Kijów), profesor socjologii, Narodowy Uniwersytet Akademii Kijowsko-Mohylańskiej, Ukraina
Oleksiy Panych, dr nauk (NASU Kijów), profesor filozofii, Ukraińskie Ewangelickie Seminarium Teologiczne, Ukraina
Roman Petrov, dr (QMU Londyn), profesor prawa Unii Europejskiej, Narodowy Uniwersytet Akademii Kijowsko-Mohylańskiej, Ukraina
Yohanan Petrovsky-Shtern, dr (Brandeis), profesor historii i judaistyki, Uniwersytet Northwestern, Stany Zjednoczone
Olena Podolian, dr (Sztokholm), pracownik naukowy w dziedzinie nauk politycznych, Uniwersytet Södertörn, Szwecja
Maria Popova, dr (Harvard), profesor nadzwyczajny nauk politycznych, Uniwersytet McGilla, Kanada
Yana Prymachenko, kand. nauk (NASU Kijów), starszy pracownik naukowy w dziedzinie historii, Instytut Historii Ukrainy, Ukraina
Natalia Pylypiuk, dr (Harvard), emerytowana profesor języków i literatury słowiańskiej, Uniwersytet Alberty, Kanada
Mykola Riabchuk, kand. nauk. (NASU Kijów), główny pracownik naukowy ds. kultury politycznej i ideologii, Instytut Studiów Politycznych i Etnicznych, Ukraina
Iulian Romanyshyn, dr (IMT Lucca), starszy pracownik naukowy w dziedzinie nauk politycznych, Uniwersytet w Bonn, Niemcy
Gwendolyn Sasse, dr (LSE), profesor studiów porównawczych nad demokracją i autorytaryzmem, Uniwersytet Humboldta w Berlinie, Niemcy
Simon Schlegel, dr fil. (Halle-Wittenberg), dyrektor programu ukraińskiego, LibMod – Centrum Liberalnej Nowoczesności, Berlin
Steven Seegel, dr (Brown), profesor studiów słowiańskich i eurazjatyckich, Uniwersytet Teksański w Austin, Stany Zjednoczone
Anton Shekhovtsov, dr (UCL), profesor wizytujący stosunków międzynarodowych, Uniwersytet Środkowoeuropejski, Austria
Roman Sheremeta, dr (Purdue), profesor nadzwyczajny ekonomii, Uniwersytet Case Western Reserve, Stany Zjednoczone
Oxana Shevel, dr (Harvard), profesor nadzwyczajny nauk politycznych, Uniwersytet Tufts, Stany Zjednoczone
Myroslav Shkandrij, dr (Toronto), emerytowany profesor slawistyki, Uniwersytet Manitoba, Kanada
Pavlo Shopin, dr (Cambridge), profesor nadzwyczajny języka niemieckiego, Ukraiński Państwowy Uniwersytet im. Mychajły Drahomanowa w Kijowie, Ukraina
Karina Shyrokykh, dr (LMU München), profesor nadzwyczajny stosunków międzynarodowych, Uniwersytet Sztokholmski, Szwecja
Constantin Sigov, dr nauk (NASU Kijów), dyrektor Europejskiego Centrum Badań Humanistycznych, Narodowy Uniwersytet Akademii Kijowsko-Mohylańskiej, Ukraina
Gerhard Simon, dr fil. (Hamburg), emerytowany profesor historii Europy Wschodniej, Uniwersytet w Kolonii, Niemcy
Nataliia Steblyna, dr nauk (DNU Winnica), profesor dziennikarstwa i komunikacji społecznej, Narodowy Uniwersytet im. Wasyla Stusa w Doniecku, Ukraina
Kai Struve, dr hab. (Halle-Wittenberg), kierownik grupy badawczej ds. historii Ukrainy, Uniwersytet Ludwika Maksymiliana w Monachium, Niemcy
Philipp Ther, dr hab. (FU Berlin), profesor historii Europy Środkowo-Wschodniej Uniwersytet Wiedeński, Austria
Frank Umbach, dr fil. (Bonn), kierownik ds. badań w Europejskim Klastrze ds. Klimatu, Energii i Bezpieczeństwa Zasobów, Uniwersytet w Bonn, Niemcy
Andreas Umland, dr (Cambridge), profesor nadzwyczajny nauk politycznych, Narodowy Uniwersytet Akademii Kijowsko-Mohylańskiej, Ukraina
Victoria Vdovychenko, dr (DAU Kijów), współkierowniczka programu w Centrum Geopolityki, Uniwersytet Cambridge, Wielka Brytania
Stephen Velychenko, dr (Londyn), starszy pracownik naukowy w dziedzinie studiów ukraińskich, Uniwersytet w Toronto, Kanada
John Vsetecka, dr (Michigan State), adiunkt historii, Uniwersytet Nova Southeastern, Stany Zjednoczone
Ricarda Vulpius, dr hab. (LMU Monachium), profesor historii Europy Wschodniej, Uniwersytet w Münster, Niemcy
Michał Wawrzonek, dr hab. (UJ Kraków), profesor nauk politycznych, Uniwersytet Ignatianum, Polska
Lucan Ahmad Way, dr (Berkeley), wybitny profesor demokracji, Uniwersytet w Toronto, Kanada
Annette Werberger, dr hab. (Tybinga), profesor literatury wschodnioeuropejskiej, Uniwersytet Europejski Viadrina, Niemcy
Sarah Whitmore, dr (Birmingham), profesor nadzwyczajny nauk politycznych, Uniwersytet Oxford Brookes, Wielka Brytania
Natasha Wilson, dr (UCL), wykładowca historii, Uniwersytet w Melbourne, Australia
Martina Winkler, dr fil. (Lipsk), profesor historii Rosji i Europy Wschodniej, Uniwersytet w Kilonii, Niemcy
Kataryna Wolczuk, dr (Birmingham), profesor polityki wschodnioeuropejskiej, Uniwersytet w Birmingham, Wielka Brytania
Susann Worschech, dr fil. (Frankfurt nad Odrą), starszy pracownik naukowy w dziedzinie nauk społecznych, Uniwersytet Europejski Viadrina, Niemcy
Mychailo Wynnyckyj, dr (Cambridge), profesor nadzwyczajny socjologii, Narodowy Uniwersytet Akademii Kijowsko-Mohylańskiej, Ukraina
Serhy Yekelchyk, dr (Alberta), profesor slawistyki i historii, Uniwersytet Wiktorii, Kanada
Yuliya Yurchenko, dr (Sussex), starszy wykładowca ekonomii politycznej, Uniwersytet Greenwich, Wielka Brytania
Yuliya Yurchuk, dr (Sztokholm), profesor nadzwyczajny historii idei, Uniwersytet Södertörn, Szwecja
Oleksandr Zabirko, dr (Münster), adiunkt w dziedzinie slawistyki, Uniwersytet w Regensburgu, Niemcy
Oleksandr Zaitsev, dr nauk (NASU Kijów), profesor historii nowożytnej i współczesnej, Ukraiński Uniwersytet Katolicki, Ukraina
Galyna Zelenko, dr nauk (NASU Kijów), kierownik Katedry Instytucji i Procesów Politycznych, Instytut Studiów Politycznych i Etnicznych, Ukraina
Sergei Zhuk, dr (Johns Hopkins), profesor historii Europy Wschodniej i Rosji, Uniwersytet Ball State, Stany Zjednoczone
Alina Zubkovych, dr (SASS Słowenia), kierowniczka Nordic Ukraine Forum, Szwecja