Macedonia Północna wraca na wakacyjną mapę Polaków. Ochryda konkuruje z coraz droższą Albanią

Nowe połączenia lotnicze z Wrocławia i Katowic sprawiają, że Polacy ponownie odkrywają Ochrydę. Macedonia Północna liczy na turystyczny renesans, ale sama dostępność nie wystarczy – potrzebne są lepsza promocja, powrót czarterów i oferta, która zatrzyma gości nad Jeziorem Ochrydzkim na dłużej.

Posłuchaj słowa wstępnego siódmego wydania magazynu online!
Słuchaj


W ostatnich miesiącach Macedonia Północna ponownie zaznacza swoją obecność na turystycznej mapie Polski. Jest to efekt uruchomienia nowych bezpośrednich połączeń lotniczych z Wrocławia i Katowic do portu lotniczego w Ochrydzie, dzięki którym główny region turystyczny kraju – położona nad jednym z najstarszych i największych jezior Europy Ochryda – stał się łatwiej dostępny dla polskich podróżnych.

Pierwszym lotem do Ochrydy w czerwcu tego roku przyleciało około 200 polskich turystów. Dla Vlatka Suleva, prezesa Narodowego Stowarzyszenia Turystyki Przyjazdowej Macedonii Północnej, to sygnał ponownego wzrostu zainteresowania krajem.

„Dla Macedonii Północnej polski rynek nie jest niczym nowym, jednak obecnie przeżywa renesans i zasługuje na znacznie większą uwagę” – mówi Sulev w wywiadzie udzielonym dla portalu new.org.pl.

Przed pandemią Polacy należeli do najliczniejszych zagranicznych gości odwiedzających Macedonię Północną, szczególnie latem i w regionie Jeziora Ochrydzkiego. Później liczba przyjazdów wyraźnie spadła. Wpłynęły na to pandemia, zmiany w siatce połączeń lotniczych oraz rosnąca popularność konkurencyjnych kierunków na Bałkanach.

Zdaniem Suleva bezpośrednie loty mogą odegrać kluczową rolę w odwróceniu tego trendu. Podkreśla też, że w turystyce takie połączenia są nie tylko środkiem transportu, ale i rynkiem – dzięki nim kierunek staje się bardziej widoczny, dostępniejszy i łatwiejszy w sprzedaży. Warunkiem sukcesu jest jednak utrzymanie tras, odpowiednia promocja oraz atrakcyjna oferta.

Macedońska branża nie chce przy tym ograniczać się wyłącznie do Warszawy. Za atrakcyjne uważa również Wrocław, Katowice, Kraków, Poznań i Gdańsk. Jednak – jak podkreśla Sulev – same loty nie wystarczą do trwałego zwiększenia ruchu. Potrzebne są również kampanie prowadzone w Polsce, współpraca z touroperatorami i mediami oraz materiały promocyjne w języku polskim.


Albania konkurencją dla Macedonii

Ljupcho Juzmeski, jeden z nielicznych macedońskich przewodników biegle posługujących się językiem polskim, od lat oprowadza Polaków po Ochrydzie i innych regionach kraju. Jego zdaniem w ostatnich latach największym konkurentem Macedonii Północnej stała się Albania.

Uruchomienie bezpośrednich lotów do Tirany zbiegło się z rosnącą popularnością Albanii jako stosunkowo niedrogiego kierunku wakacyjnego. Część polskich turystów i biur podróży przeniosła tam swój wzrok. Ochryda nie zniknęła jednak z programów wycieczek.

„Prawdziwa perła Bałkanów, Ochryda, pozostała i nadal pozostaje jednym z najpopularniejszych celów jednodniowych wycieczek podczas pobytu w Albanii” – mówi Juzmeski.

Według przewodnika rosnące ceny w Albanii zaczynają powoli skłaniać część polskich organizatorów do ponownego zainteresowania się Macedonią Północną. Nowe bezpośrednie loty z Katowic i Wrocławia znacząco zwiększają atrakcyjność Ochrydy, umożliwiając Polakom dotarcie do miasta bez przesiadek.

Juzmeski zauważa również wzrost liczby turystów z Polski. Jeszcze kilka lat temu najwięksi polscy organizatorzy wycieczek, we współpracy z lokalnymi biurami podróży, przywozili do Macedonii Północnej kilka tysięcy polskich turystów rocznie. Później jednak znaczna część tego ruchu przeniosła się do Albanii. Za to dziś można obserwować, jak coraz więcej Polaków ponownie wybiera Macedonię Północną na miejsce letniego wypoczynku.

Dodatkowo macedoński rząd oferuje dotacje na rzecz rozwoju turystyki, które mają na celu zachęcać zagranicznych organizatorów wycieczek, aby uwzględniali Macedonię w swojej ofercie. Skalę zmian pokazują dane Państwowego Urzędu Statystycznego Macedonii Północnej. W 2019 roku Ochrydę odwiedziło 16 669 turystów z Polski, którzy skorzystali z 75 023 noclegów, z czego ponad 90 procent z nich zatrzymało się w hotelach trzy- i czterogwiazdkowych. Natomiast w 2025 roku liczba polskich gości spadła do 11 582, a liczba zarejestrowanych noclegów wyniosła 27 721.

Ljupcho Janevski, były dyrektor Agencji Promocji i Wsparcia Turystyki, a obecnie profesor Wydziału Turystyki w Skopju, wiąże te wyniki między innymi z zawieszeniem lotów czarterowych i przesunięciem ofert polskich touroperatorów w stronę Albanii. W efekcie Ochryda z miejsca dłuższego pobytu stała się miejscem wypoczynku na dwa – trzy dni.

Janevski przestrzega jednak przed oczekiwaniem gwałtownych zmian po uruchomieniu dwóch nowych połączeń.

„Myślę, że można oczekiwać wzrostu liczby odwiedzających o około 35–40 procent, jednak nie spodziewam się wielkich zmian w ogólnej strukturze odwiedzających turystów z Polski” – ocenia.


Polacy na nowo odkrywają Macedonię Północną


Wraz z letnim sezonem Polska ponownie staje się jednym z najważniejszych rynków zbytu dla macedońskiej turystyki. W lipcu 2025 roku Macedonię Północną odwiedziło ponad 4300 polskich turystów. Za to we wrześniu tego samego roku liczba ta przekroczyła 3500 odwiedzających.

Zdaniem Vlatko Suleva dane te świadczą bardziej o trwałym trendzie niż o chwilowym wzroście zainteresowania. Zmienia się bowiem sposób, w jaki Polacy podróżują po Bałkanach. Coraz częściej szukają miejsc poza tradycyjnymi kierunkami śródziemnomorskimi, które byłyby atrakcyjne cenowo, ale jednocześnie oferowały kontakt z lokalną kulturą, kuchnią i przyrodą.

„To właśnie tutaj Macedonia Północna ma prawdziwą szansę, oferując znacznie więcej niż typowe letnie wakacje – od Ochrydy i Skopja, przez Kanion Matka, Mawrowo, po winiarskie regiony, klasztory, tradycje, lokalną kuchnię i oczywiście aktywną turystykę” – podkreśla.

Janevski jednak zaznacza, że nowe trendy wymagają od państwa i sektora turystycznego bardziej kompleksowego podejścia. Jego zdaniem Macedonia Północna powinna korzystać z rozwiązań sprawdzonych w innych krajach regionu, rozwijając zrównoważoną turystykę i konsekwentnie inwestując w promocję.

Państwo powinno mocniej stawiać na promocję Macedonii Północnej w Polsce


Przedstawiciele branży turystycznej są zgodni, że powrót polskich turystów do Ochrydy i całej Macedonii Północnej przyniósłby wymierne korzyści gospodarce. Polacy uchodzą za gości chętnie korzystających z lokalnych usług, ceniących macedońską kuchnię i wyjątkowe walory Jeziora Ochrydzkiego.

Sulev zwraca uwagę na specyfikę polskiego rynku. Wielu organizatorów i turystów chętnie współpracuje bezpośrednio z miejscowymi przedsiębiorcami. Niektórzy nawet najpierw korzystają z pomocy miejscowego partnera, żeby dowiedzieć się, jak działa dany kierunek, a później próbują zorganizować wszystko na własną rękę. Mimo to część pieniędzy wydawanych podczas pobytu trafia bezpośrednio do lokalnej gospodarki.

Aby skuteczniej docierać do Polaków, Macedonia Północna powinna być stale obecna na polskim rynku. Zdaniem Suleva potrzebna jest bliższa współpraca z polskimi touroperatorami i mediami, organizowanie wyjazdów studyjnych i spotkań biznesowych oraz wspólne kampanie z liniami lotniczymi.

Równie ważne jest przygotowanie oferty odpowiadającej potrzebom polskich klientów. Ochryda może pozostać głównym magnesem, ale pobyt nad jeziorem warto łączyć ze zwiedzaniem Skopja, Kanionu Matka i Parku Narodowego Mawrowo, wizytami w regionach winiarskich czy poznawaniem lokalnej kuchni. Potencjał mają także wycieczki objazdowe, łączące Macedonię Północną z Albanią, Kosowem lub Grecją.

„Nie powinniśmy promować się wyłącznie jako tani kierunek turystyczny. Zamiast tego warto pokazywać, że oferujemy prawdziwą wartość – uczciwą cenę połączoną z bogatymi i różnorodnymi doświadczeniami. Jeśli podejdziemy do tego w sposób przemyślany i konsekwentny, Polska może ponownie stać się jednym z naszych najważniejszych rynków turystycznych w Europie” – podkreśla Sulev.

Z kolei zdaniem Janevskiego warto wrócić do rozwiązań, które przyniosły dobre efekty w latach 2018–2019. Wówczas Agencja Promocji i Wsparcia Turystyki wspólnie z największymi polskimi touroperatorami skupiła się na ukierunkowaniu działań promocyjnych, silniejszej obecności na polskim rynku oraz konsekwentnym wsparciu państwa dla organizatorów, co pozwoliło zbudować trwałe partnerstwa biznesowe.

„Macedonia Północna nie jest dla Polaków obcym kierunkiem, a uruchomienie nowych połączeń lotniczych z pewnością poprawi jej dostępność. Musimy jednak także przywrócić loty czarterowe i poświęcić temu rynkowi szczególną uwagę, rozwijając ofertę turystyczną oraz atrakcje, które zachęcą większą liczbę Polaków do wyboru Macedonii Północnej na jedno- lub dwutygodniowe wakacje. Ochryda mogłaby przy tym stanowić bazę do odkrywania pozostałych atrakcji kraju” – zaznacza.

Janevski przyznaje jednocześnie, że macedońskiej branży turystycznej dotychczas nie udało się stworzyć wystarczająco atrakcyjnej oferty przygotowanej specjalnie pod polski rynek. Liczy, że doświadczenia ostatnich lat pozwolą lokalnym touroperatorom zaoferować już od 2027 roku bardziej konkurencyjne pakiety dla polskich klientów.


Ochryda: bezpieczny kierunek o wyjątkowych walorach kulinarno-kulturowych


„Tym, co przyciąga do nas polskich turystów, jest przede wszystkim naturalne piękno Jeziora Ochrydzkiego połączone z bogatym dziedzictwem historycznym i kulturowym miasta” – podkreśla przewodnik Ljupcho Juzmeski. „Są niezwykle zadowoleni z tradycyjnej macedońskiej kuchni, a także z lokalnych win, rakiji i piwa. Często mówią nam, że nawet pomidory i papryka w zwykłej sałatce mają dziesięć razy więcej smaku niż te, do których są przyzwyczajeni w Polsce” – opowiada.

Ogromne wrażenie na odwiedzających wywiera również krystalicznie czysta woda Jeziora Ochrydzkiego, a także Stare Miasto ze swoją autentyczną architekturą, znajdujące się na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO. Jednym z najczęściej odwiedzanych miejsc jest również kompleks klasztorny św. Nauma.

Według Juzmeskiego polscy goście nie mają problemów z porozumiewaniem się z mieszkańcami – zarówno na starym bazarze, jak i w restauracjach czy hotelach. Wszędzie też spotykają się z życzliwym przyjęciem i czują się naprawdę mile widziani oraz bezpieczni.

Więzi między Polską a mieszkańcami Ochrydy rozwijają się również poza typową turystyką wakacyjną. W ostatnich latach zwiększyła się liczba polskich zespołów folklorystycznych uczestniczących w festiwalach organizowanych w Ochrydzie.

Badania przeprowadzone w latach 2018–2019 wskazywały z kolei, że polskich turystów szczególnie fascynuje bogactwo historyczne regionu. Wśród najpopularniejszych atrakcji Janevski wymienia Jezioro Ochrydzkie i jego status UNESCO, Park Narodowy Galiczica, wyjątkowe Galickie Wesele oraz inne atuty południowo-zachodniej Macedonii Północnej.

Juzmeski porównuje także Ochrydę z polskim Lublinem. Oba miasta mają dobrze zachowane historyczne centra i górujące nad nimi twierdze. Przewodnik zwraca jednak uwagę, że w Lublinie na terenie starego miasta obowiązuje zakaz wjazdu i dodatkowo ulice są szersze, podczas gdy w Ochrydzie samochody wciąż utrudniają poruszanie się po najwęższych drogach.

Według przedstawicieli branży turystycznej takie rozwiązanie mogłoby być dobrym wzorem również dla Ochrydy. Ich zdaniem w najbardziej ruchliwych częściach starego miasta należy ograniczyć ruch samochodowy, zwłaszcza na trasach najczęściej wybieranych przez turystów.


Symboliczne powitanie i większe nadzieje


Pierwsi polscy turyści, którzy tego lata przylecieli na lotnisko im. św. Pawła Apostoła w Ochrydzie, zostali powitani jednym z najbardziej charakterystycznych lokalnych przysmaków – gjomleze, tradycyjnym warstwowym wypiekiem uznawanym za kulinarną wizytówkę miasta.

„Chcieliśmy, aby nasi przyjaciele z Polski od pierwszych chwil poczuli prawdziwego ducha Ochrydy. Powitaliśmy ich w tradycyjnych strojach ludowych i zaprosiliśmy do skosztowania naszego lokalnego specjału – gjomleze. Życzymy Wam wspaniałego pobytu, pełnego kąpieli w krystalicznie czystym jeziorze, spacerów, serdecznej gościnności i wspomnień, które pozostaną z Wami na całe życie” – podkreślają przedstawiciele lotniska.

Macedonia Północna, a zwłaszcza Ochryda, ma wiele atutów, które mogłyby przyciągnąć jeszcze większą liczbę turystów z Polski. Legenda o 365 cerkwiach, jednej na każdy dzień roku, wpisanie w 1979 roku regionu Ochrydy i Jeziora Ochrydzkiego na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO jako obiektu o wyjątkowych walorach przyrodniczych i kulturowych, liczne zabytki i muzea, urokliwe stare miasto, muzeum na wodzie Zatoka Kości, rejsy po Jeziorze Ochrydzkim, kompleks klasztorny św. Nauma, Park Narodowy Galiczica oraz możliwość kąpieli w jednych z najczystszych wód Europy – to tylko część atrakcji, które każdego roku przyciągają do regionu tysiące zagranicznych gości.