Nasza strona używa ciasteczek do zapamiętania Twoich preferencji oraz do celów statystycznych. Korzystanie z naszego serwisu oznacza zgodę na ciasteczka i regulamin.
Pokaż więcej informacji »
Drogi czytelniku!
Zanim klikniesz „przejdź do serwisu” prosimy, żebyś zapoznał się z niniejszą informacją dotyczącą Twoich danych osobowych.
Klikając „przejdź do serwisu” lub zamykając okno przez kliknięcie w znaczek X, udzielasz zgody na przetwarzanie danych osobowych dotyczących Twojej aktywności w Internecie (np. identyfikatory urządzenia, adres IP) przez Kolegium Europy Wschodniej im. Jana Nowaka Jeziorańskiego i Zaufanych Partnerów w celu dostosowania dostarczanych treści.
Portal Nowa Europa Wschodnia nie gromadzi danych osobowych innych za wyjątkiem adresu e-mail koniecznego do ewentualnego zalogowania się przy zakupie treści płatnych. Równocześnie dane dotyczące Twojej aktywności w Internecie wykorzystywane są do pomiaru wydajności Portalu z myślą o jego rozwoju.
Zgoda jest dobrowolna i możesz jej odmówić. Udzieloną zgodę możesz wycofać. Możesz żądać dostępu do Twoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, przeniesienia danych, wyrazić sprzeciw wobec ich przetwarzania i wnieść skargę do Prezesa U.O.D.O.
Korzystanie z Portalu bez zmiany ustawień przeglądarki oznacza też zgodę na umieszczanie znaczników internetowych (cookies, itp.) na Twoich urządzeniach i odczytywanie ich (przechowywanie informacji na urządzeniu lub dostęp do nich) przez Kolegium Europy Wschodniej im. Jana Nowaka Jeziorańskiego i Zaufanych Partnerów. Zgody tej możesz odmówić lub ją ograniczyć poprzez zmianę ustawień przeglądarki.
Transatlantyk / 10.07.2025
Jarosław Kociszewski
Chaos nas otacza. Zaistniał samoistnie i został podsycony [SŁOWO WSTĘPNE]
Niepewność, nieprzewidywalność, wojna, poczucie zagrożenia, lęki i strachy – to oblicza chaosu, który wydaje się nas otaczać, wkradać się w zjawiska, które jeszcze tak niedawno wydawały się przewidywalne i pewne. Donald Trump stał się symbolicznym burzycielem porządków. Tego amerykańskiego, wewnętrznego, jak i światowego, co powoduje, że nie możemy okiem widza przyglądać się szaleństwu za oceanem. Mateusz Piotrowski opisał mapę, która może (bo przecież nic już pewne nie jest) pomóc nawigować w chaosie wewnętrznej polityki Białego Domu.
Posłuchaj słowa wstępnego piątego wydania magazynu online!
Chaos oznacza zagrożenia, ale i szanse. Agnieszka Bryc przedstawia możliwości, które Donald Trump stworzył Władimirowi Putinowi usiłującemu nie tylko wygrać rozpoczętą przez siebie wojnę, ale także ponownie zaistnieć wśród światowych przywódców. A co, jeśli mu się nie uda, bo przecież gospodarz Białego Domu do przewidywalnych nie należy, a i włodarzowi Kremla zdarzają się spektakularne wpadki? Rosja upadnie? Rozpadnie się? Agnieszka Lichnerowicz zmierzyła się z tą możliwością, w którą w Polsce mało kto wierzy, Zachód się jej boi, a Ukraińcy więcej niż kibicują.
Bliski Wschód od dawna nie jest uważany za oazę stabilności i przewidywalności, ale ostatnie dwa lata przyniosły wydarzenia dotąd niewyobrażalne. Zbudowana przez Iran regionalna architektura bezpieczeństwa legła w gruzach, a Izrael do woli bombarduje Teheran, przyjmując bolesne ciosy rakietowe, co Donaldowi Trumpowi pozwala ogłosić nową erę pokoju i współpracy. Mateusz Chudziak opisał natomiast nadzieję na proces pokojowy, o którym z nieśmiałością mówią Kurdowie po rozwiązaniu Partii Pracujących Kurdystanu (PKK), choć Turcy na razie deklarują zaledwie koniec terroryzmu. Nie lepiej wygląda sytuacja na Kaukazie, gdzie Gruzja pogrąża się w chaosie, który opisał Aleksander Palikot.
Nic przy tym nie uwidacznia otaczającego nas chaosu lepiej niż infosfera, w której jesteśmy zanurzeni. Dezinformacja, fałszywe i zmanipulowane informacje kreują rzeczywistość i wpływają na zachowania całych społeczeństw. Autorytety – czy to osoby, czy instytucje – utraciły na znaczeniu. Co więcej, pomysłem Elona Muska czy Marka Zuckerberga nie jest sprawdzanie informacji, tylko odwołanie się mądrości tłumu. Mateusz Cholewa zastanawia się, czy na pewno jest to dobrym pomysłem. Gospodarka jest obszarem, który oczekuje przewidywalności i porządku. Globalizacja, która była pomysłem między innymi na stworzenie jasnych i trwałych mechanizmów na skalę światową, zaczęła być postrzegana jako jedno ze źródeł zła. Dorota Niedziółka argumentuje, że państwa nadal będą współpracować, choć na zmienionych zasadach, pomimo tego, że trudno sobie obecnie wyobrazić dalszą integrację globalną.
Z kolei Piotr Cieśliński tłumaczy, dlaczego chaos jest naturalnym stanem Wszechświata i pokazuje, dlaczego przewidywanie zjawisk nie jest trudne, ale po prostu niemożliwe – i nie należy uważać tego za coś negatywnego. Naukowe spojrzenie na chaos i możliwości prognozowania przyszłości zapewne prędzej otrzeźwi potencjalnych konsumentów przepowiedni wszelkiego rodzaju, niż proroków twierdzących, że znają odpowiedzi na powszechną niepewność. Małgorzata Wosińska pomaga uporać się z niepewnością, lękami i chaosem. Kluczem do rozwiązania może być wspólne uświadomienie sobie kryzysu dotykającego każdego z osobna, ale także wszystkich razem.
Zachęcam zatem do pobrania piątego już numeru magazynu „NEW online” dostępnego za darmo na stronie magazyn.new.org.pl. Co więcej, na nowych i powracających czytelników czekają także cztery wcześniejsze numery poświęcone przywództwu, zmianie, polaryzacji i władzy. Będziemy też wdzięczni za wsparcie naszego czasopisma przez Patronite.
Druga kadencja Donalda Trumpa to czas, w którym jeszcze trudniej jest się odnaleźć w amerykańskim życiu politycznym. Wielowymiarowy chaos, w niektórych przypadkach zaistniały samoistnie, zaś w innych podsycany przez działania administracji powracającego prezydenta, komplikuje próbę zrozumienia procesów, które toczą się w Stanach Zjednoczonych. Bez wsparcia nawigacyjnego to zadanie niezwykle trudne, mapa amerykańskiego chaosu może się więc okazać pomocna w określeniu drogi ku celom, jakie przyświecają władzom USA.
Putin, Trump i konserwatywna kontrrewolucja Agnieszka Bryc
Po niemal trzech latach spędzonych jako parias świata zachodniego Władimir Putin wraca na arenę międzynarodową jako gracz, z którym należy się nie tylko liczyć, ale z którym trzeba rozmawiać, a wszystko to dzięki Donaldowi Trumpowi. Domniemania na temat możliwych kompromatów Kremla na gospodarza Białego Domu zapewne pozostaną spekulacjami, dużo ciekawsze jest od nich przyjrzenie się polityczno-ideologicznemu zapleczu obu prezydentów.
Czy rosyjskie imperium może się rozpaść? Agnieszka Lichnerowicz
W Polsce mało który ekspert wierzy, że to możliwe, na Zachodzie politycy wręcz boją się upadku Rosji, ale Ukraińcy na różne sposoby aktywnie działają, by pomóc takiemu finałowi.
Krąg ognia Jarosław Kociszewski
Po ataku Hamasu z 7 października 2023 roku Izrael przeszedł do ofensywy i poprawił swoją pozycję w regionie, zamieniając krąg ognia w krąg ognisk, konfliktów o mniejszej skali, którymi pojedynczo jest łatwiej zarządzać. Cały czas płaci jednak za to wysoką cenę zarówno w wymiarze wewnętrznym, jak i na arenie międzynarodowej.
Dwie Gruzje Aleksander Palikot
Istnieją dziś dwie Gruzje. Z jednej strony rządzące krajem prorosyjskie Gruzińskie Marzenie, z drugiej niedający za wygraną ruch protestu. Czy Gruzini mogą przezwyciężyć ten chaos?
Znak czasów. O samorozwiązaniu Partii Pracujących Kurdystanu Mateusz Chudziak
Ogłoszona 12 maja przez kongres Partii Pracujących Kurdystanu (PKK) decyzja o złożeniu broni i samorozwiązaniu organizacji po 46 latach od jej powstania i blisko 40 latach od rozpoczęcia wymierzonej w Republikę Turcji irredenty wywołała nadzieję na trwały pokój w kraju. Sprawa nie jest jednak tak prosta. PKK ogłosiła swoją decyzję, zaznaczając, że jest ona dopiero wstępem do rozpoczęcia właściwego procesu pokojowego. Szczegóły nadal owiane są mgłą tajemnicy. Sam rząd w Ankarze natomiast nie wyszedł na razie poza okrągłe deklaracje o „Turcji wolnej od terroru”.
Nieuwaga społeczności. Czym giganci technologiczni próbują zastąpić fact-checkerów Mateusz Cholewa
Elona Muska i Marka Zuckerberga dzieli wiele, ale łączy niechęć do fact-checkerów. Zamiast na pracę specjalistów stawiają na kolektywną weryfikację treści. Pytanie, czy mądrość tłumu wystarczy, by przeciwdziałać coraz większej liczbie fałszywych informacji?
Chaos to naturalny stan Wszechświata Piotr Cieśliński
Porządek zapewnia spójność i funkcjonalność systemu, ale to odrobina nieregularności po-zwala mu się dostosowywać, uczyć i ewoluować.
Neubalizacja. Nowe aspekty globalizacji Dorota Niedziółka
Argumenty za dalszą globalną integracją się wyczerpały. Będziemy świadkami dalszej współpracy między państwami, ale na nowych, bardziej zrównoważonych zasadach.
Czy kiedykolwiek byliśmy wolni od lęku, chaosu? A może to właśnie w uświadomieniu sobie wspólnego doświadczenia kryzysu może dojść do głosu także i nowy rodzaj wspierającej współobecności?
