new.org.pl

Rosja, największy pod względem powierzchni kraj świata, odczuwa poważne skutki zmian klimatu: od pustynnienia i nasilenia się pożarów po zniszczenia infrastruktury. Ale dla reżimu tak zależnego od wydobycia i eksportu paliw kopalnych, szczególnie po rozpoczęciu pełnoskalowej inwazji na Ukrainę, kryzys klimatyczny nie jest problemem do rozwiązania, lecz rzeczywistością do zaakceptowania.

Ukraina

Huseyin Oylupinar

Majdan wciąż dzieli badaczy. Książka Katchanovskiego budzi poważne wątpliwości

Kontrowersyjne tezy nie są problemem nauki — problem zaczyna się wtedy, gdy ambicja interpretacyjna wyprzedza metodę badawczą. Recenzja książki Iwana Katchanovskiego pokazuje, że w przypadku wydarzeń tak politycznie i historycznie obciążonych jak Majdan sama ilość materiału dowodowego nie zastępuje rygoru metodologicznego.

Ukraina

Gustav C. Gressel

Zachód wierzy w zawieszenie broni. Kreml przygotowuje się do długiej wojny

Coraz więcej zachodnich polityków traktuje zawieszenie broni w Ukrainie jako jedyny realistyczny scenariusz zakończenia wojny. Gustav Gressel przekonuje jednak, że Kreml nie jest zainteresowany rozejmem, a wojna na wyniszczenie potrwa do momentu załamania jednej ze stron – rosyjskiej lub ukraińskiej.

Dzień Dziecka

Andrzej Zaręba

PODCASTY

Jarosław Kociszewski

NEWs: Zmiana władzy na Węgrzech. Nadzieje i pułapki

Po 16 latach rządów Viktora Orbána władza na Węgrzech przechodzi w ręce Petera Magyara i partii TISZA. Czy to rzeczywisty demontaż nieliberalnego systemu, czy tylko zmiana frontmana? Dominik Hejj wyjaśnia przyczyny wyborczej porażki Fideszu i znaczenie mobilizacji młodych wyborców. Otwarte pozostaje kluczowe pytanie o głębokość zmiany w państwie, które przez lata było symbolem władzy „zabetonowanej”.

Jedwabny Szlak

Jarosław Kociszewski

Pomoc to więcej niż krok ku normalności po wojnie. Polscy żołnierze nie tylko patrolują południe Libanu

Życie w południowym Libanie to ciągła walka o normalność i bezpieczeństwo. Od 2019 roku, w ramach misji Tymczasowych Sił Zbrojnych ONZ w Libanie (UNIFIL), polscy żołnierze służą na tym terenie. Do ich zadań, w ramach współpracy cywilno-wojskowej (ang. Civil-Military Co-operation, CIMIC) i projektów finansowanych przez MSZ, należy wspieranie ludności cywilnej. Ich zaangażowanie niejednokrotnie wykracza poza standardowe działania wojskowe i obejmuje projekty pomocowe, które przywracają normalność na pograniczu z Izraelem, które pod koniec 2024 r. zostało zniszczone przez wojnę.

Międzymorze

Nikodem Szczygłowski

Rosja traci wpływy w mołdawskich cerkwiach. Wojna zmienia religijną mapę kraju

Choć Mołdawia pozostaje jednym z najbardziej prawosławnych państw Europy, tamtejszy Kościół coraz wyraźniej staje się areną politycznego i geopolitycznego konfliktu. Wojna Rosji przeciw Ukrainie przyspieszyła bowiem procesy, które jeszcze kilka lat temu wydawały się nierealne: wzrost poparcia dla integracji europejskiej, wzmacnianie rumuńskiej tożsamości kulturowej oraz stopniowe odchodzenie części wiernych i parafii od Patriarchatu Moskiewskiego na rzecz Kościoła podporządkowanego Bukaresztowi. Dla wielu Mołdawian spór o jurysdykcję religijną przestaje być dziś wyłącznie kwestią wiary – staje się pytaniem o przyszłość państwa, jego miejsce między Rosją a Europą oraz odporność społeczeństwa na rosyjską propagandę.

Jedwabny Szlak

Patryk Kulpok

Gaza błyszczy neonami. Wojna zamienia ją w spektakl nierówności

Wojna zniszczyła w Gazie nie tylko domy, szkoły i szpitale, ale także fundamenty normalnej gospodarki. Mimo to pośród ruin wyrastają dziś luksusowe kawiarnie i restauracje, które na zdjęciach z mediów społecznościowych mają przypominać o powrocie do życia. W rzeczywistości są jednak symbolem głębokich nierówności, gospodarki przetrwania i iluzji odbudowy, za którą kryją się namioty, głód i uzależnienie od pomocy humanitarnej.

Ukraina

Marek Bogdan Kozubel

Ukraina walczy o swą podmiotowość. Rosja wpada w pułapkę własnej wojny

Cztery lata wojny rosyjsko-ukraińskiej oraz towarzyszące im wydarzenia mocno naruszyły powszechnie dominujące w geopolityce przekonania oraz często powtarzane stereotypy. Na naszych oczach rozpadają się niepisane podziały na geopolityczne ligi i odgórnie przypisane poszczególnym państwom role zwycięzców i przegranych. Rosja wciąż nie może pokonać Ukrainy na polu bitwy ani doprowadzić do buntu przeciwko władzom w Kijowie. Po ponad roku prezydent Donald Trump nie jest w stanie zmusić Ukraińców do pokoju uwzględniającego warunki Kremla, a na dodatek wciągnął USA w wojnę z Iranem. Na tym tle Ukraina coraz mocniej podkreśla swoją podmiotowość.

Ukraina

Joanna Majewska-Grabowska

Ukraińska tożsamość nie wynika z pochodzenia. O ukraińskości decyduje lojalność i patriotyzm

Podcast: młoda kobieta z poważnym wyrazem twarzy mówi, że odpowiedź na pytanie „kim jesteś?” zależy od tego kto pyta. Jeśli pytanie pada za granicą – odpowiada, że Ukrainką, jeśli w Ukrainie – do „jestem Ukrainką” dodaje „afgańskiego pochodzenia”. Mariam Najem – kulturolożka pracująca z tematem dekolonizacji – wyjaśnia, że jako dziecko z mieszanej rodziny musiała podjąć decyzję kim jest przede wszystkim i zdecydowała, że Ukrainką. Mówi, że ukraińskość to dla niej wolność mówienia tego, co się myśli i w co wierzy.

Jedwabny Szlak

Patryk Kulpok

Świat zbroi się szybciej, niż odbudowuje powojenne zniszczenia. Rekordowe wydatki militarne nie gwarantują trwałego pokoju

Globalne wydatki wojskowe osiągnęły rekordowy poziom, a państwa świata coraz szybciej inwestują w odstraszanie, armie i nowoczesne uzbrojenie. Jednocześnie odbudowa krajów zniszczonych przez wojny – od Ukrainy po Gazę i Syrię – pozostaje chronicznie niedofinansowana, odsłaniając rosnącą dysproporcję między finansowaniem bezpieczeństwa militarnego a bezpieczeństwa humanitarnego.

Międzymorze

Galina Babak

Europa została podzielona politycznie. Kultura próbowała zachować jej jedność

Do Europy Środkowo-Wschodniej można podchodzić nie jak do stałej jednostki geograficznej, lecz jak do przestrzeni historycznej, kształtowanej przez wspólne doświadczenia kulturowe i polityczne. Taka perspektywa wpisuje się w szersze debaty dotyczące wewnętrznych granic Europy oraz konkurujących ze sobą wyobrażeń o niej. Zachęca ona również do postrzegania samej Europy jako zjawiska żywego – nieustannie przekształcanego przez interpretacje historyczne, współczesne agendy polityczne oraz realia wojny i przesiedleń.

Kryzys klimatyczny uderza w Rosję. Kreml nie będzie ratował planety

Majdan wciąż dzieli badaczy. Książka Katchanovskiego budzi poważne wątpliwości

Zachód wierzy w zawieszenie broni. Kreml przygotowuje się do długiej wojny

NEWs: Zmiana władzy na Węgrzech. Nadzieje i pułapki

Pomoc to więcej niż krok ku normalności po wojnie. Polscy żołnierze nie tylko patrolują południe Libanu

Rosja traci wpływy w mołdawskich cerkwiach. Wojna zmienia religijną mapę kraju

Gaza błyszczy neonami. Wojna zamienia ją w spektakl nierówności

Ukraina walczy o swą podmiotowość. Rosja wpada w pułapkę własnej wojny

Ukraińska tożsamość nie wynika z pochodzenia. O ukraińskości decyduje lojalność i patriotyzm

Świat zbroi się szybciej, niż odbudowuje powojenne zniszczenia. Rekordowe wydatki militarne nie gwarantują trwałego pokoju

Europa została podzielona politycznie. Kultura próbowała zachować jej jedność